Do rejestru zakupów VAT, który znajduje się w zakładce EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW , automatycznie trafiają faktury VAT zakupu, które zostały wcześniej wprowadzone do systemu poprzez zakładkę WYDATKI. Ręczne dodawanie wpisów do rejestru zakupów VAT Aby ręcznie dodać wpis do rejestru zakupów VAT należy przejść do zakładki: EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW » DODAJ WPIS. W oknie, które się pojawi należy uzupełnić wymagane pola. Pozycje wprowadzone w ten sposób zostają ujęte wyłącznie w JPK V7M / JPK V7K. Nie będą przeniesione do Księgi Przychodów i Rozchodów oraz uwzględniane przy wyliczeniu zobowiązań z tytułu podatku dochodowego. Modyfikowanie lub usuwanie bezpośrednich wpisów w rejestrze zakupu VAT W rejestrze zakupów VAT można modyfikować bądź usuwać wpisy, które zostały bezpośrednio wprowadzone przez zakładkę EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW za pomocą opcji DODAJ WPIS. W tym celu należy zaznaczyć dany wpis i wybrać opcję MODYFIKUJ lub USUŃ. Podpinanie dokumentów do wpisu w rejestrze zakupów VAT Do wpisu w rejestrze zakupu VAT istnieje możliwość załączenia dokumentów, które go dotyczą. W tym celu należy przejść do zakładki: EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW, gdzie po najechaniu na wpis, obok kwoty brutto, pojawi się ikona . Po kliknięciu ikony do załączenia dokumentu pojawi się okno DOKUMENTY POWIĄZANE Z WIERSZEM, gdzie należy wybrać funkcję DODAJ DOKUMENT. Po wybraniu funkcji pojawi się okno, gdzie można podpiąć różnego rodzaju dokumenty na podstawie: szablonu, pliku, URL. Powielanie wpisów w rejestrze zakupów VAT W rejestrze zakupów VAT użytkownik ma także możliwość powielenia dodanego ręcznie wpisu, dzięki czemu utworzy się taki sam wpis bez konieczności ponownego uzupełniania tych samych danych. Aby powielić wpis należy zaznaczyć dokument, który chcemy powielić, następnie skorzystać z opcji POWIEL, znajdującej się na górnym pasku menu. W pojawiającym się oknie należy wpisać jedynie faktyczną datę dokumentu, bez potrzeby ingerowania w inne wpisy można dodawać tylko w wyjątkowych sytuacjach. Głównie wpisów należy dokonywać przez zakładkę WYDATKI. Filtrowanie wpisów bezpośrednich w rejestrze VAT Do wpisów ujętych w rejestrze VAT zakupów użytkownik może zastosować pewne filtry. Użytkownicy systemu wFirma dla Biur Rachunkowych mają możliwość skorzystania z filtru: RODZAJ, dzięki któremu mogą filtrować wpisy według ich rodzaju, OKRESÓW, co pozwala filtrować dane dla konkretnej daty, miesiąca i roku, DODATKOWYCH FILTRÓW, które pozwalają na filtrowanie danych bezpośrednio z tabeli. Dodawanie wpisów bezpośrednio do JPK V7 W niektórych sytuacjach konieczne jest dodanie wpisu bezpośrednio do JPK V7. Dotyczy to sytuacji, gdy przedsiębiorca musi dokonać np.: Korekty podatku naliczonego od nabyć środków trwałych, Korekty podatku naliczonego od pozostałych nabyć. Aby dodać wpisy bezpośrednio do JPK V7 należy przejść do zakładki EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW » DODAJ WPIS, gdzie w zakładce ZAAWANSOWANE należy zaznaczyć odpowiednie pole. Po zapisaniu wpisy zostaną automatycznie dodane w JPK V7 za dany okres rozliczeniowy. Drukowanie rejestru zakupu VAT Aby wydrukować rejestr VAT zakupu należy skorzystać z funkcji DRUKUJ znajdującej się w górnym menu w zakładce: EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW.
1) posiadania potwierdzenia zarejestrowania tego podatnika jako podatnika VAT czynnego lub kopii takiego potwierdzenia, o której mowa w art. 96 zgłoszenie rejestracyjne ust. 14 – w przypadku obowiązku złożenia przez podatnika zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 zgłoszenie rejestracyjne ust. 1, albo.
Spis treści: 1. Definicja pojazdu osobowego 2. Tabelaryczne zestawienie kosztów dla poszczególnych rodzajów pojazdów 3. Rodzaje pojazdów osobowych ze względu na ich własność i przeznaczenie oraz zasady ewidencjonowania kosztów z nimi związanych Firmowy samochód osobowy Amortyzacja pojazdu Koszty użytkowania pojazdu Koszty w momencie sprzedaży lub likwidacji pojazdu Inne koszty związane z pojazdem nie będące kosztami eksploatacji Samochód osobowy będący prywatną własnością/ współwłasnością przedsiębiorcy Koszty użytkowania pojazdu Samochód osobowy użyczony Koszty użytkowania pojazdu Samochód osobowy wynajmowany Koszty użytkowania pojazdu Koszty wynajmu pojazdu Samochód osobowy w leasingu Koszty użytkowania pojazdu Koszty leasingu Samochód osobowy pracownika Praktycznie w każdej działalności gospodarczej użytkowane są samochody. Są to głównie pojazdy osobowe. Są one używane zarówno jako firmowe środki trwałe, a także jako pojazdy prywatne przedsiębiorców czy pojazdy używane na podstawie umowy najmu lub leasingu. Z początkiem 2019 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadziła ona znaczne ograniczenia w zakresie kwot jakie podatnik może zaliczyć do kosztów w związku z używaniem pojazdów osobowy. 1. Definicja pojazdu osobowego W pierwszej kolejności należy wskazać jaki pojazd jest pojazdem osobowym. Zgodnie z art. 5a pkt 19a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) samochodem osobowym jest pojazd w rozumieniu przepisów ruchu drogowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyłączeniem pojazdów samochodowych wymienionych w art. 5a pkt 19a lit a-d ustawy o PIT. Listę tych pojazdów zawiera poniższa tabela. Pojazdy niebędące samochodami osobowymi w rozumieniu ustawy o PIT Pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Pojazdy samochodowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (autobusy). Pojazdy samochodowe mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą: klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków. Pojazdy samochodowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu. Pojazdy specjalne spełniające warunki następujących przeznaczeń: agregat elektryczny/spawalniczy, do prac wiertniczych, koparka, koparko-spycharka, ładowarka, podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych, żuraw samochodowy. Pojazdy samochodowe wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia r. w sprawie pojazdów samochodowych uznawanych za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, czyli: pojazdy będące pojazdami specjalnymi o przeznaczeniu: pogrzebowy lub bankowóz (wyłącznie typu A lub B) jeżeli pojazdy te mają jeden rząd siedzeń albo ich dopuszczalna masa całkowita jest większa niż 3 tony Do kategorii pojazdów nie uznawanych za pojazdy osobowe należą pojazdy nie uznawane w świetle ustawy prawo o ruchu drogowym do kategorii pojazdów samochodowych. Pojazdem samochodowym jest pojazd silnikowy, którego: konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h (nie dotyczy to ciągnika rolniczego) oraz dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony. Do powyższej kategorii zaliczane są oprócz samochodów osobowych także motocykle, quady, samochody dostawcze, ciężarowe oraz specjalne. Pojazdami samochodowymi nie są natomiast motorowery czy skutery o ile nie spełniają warunków uznania ich za pojazdy samochodowe. 2. Tabelaryczne zestawienie kosztów dla samochodów osobowych od 2019 r. Poniższe zestawienie dotyczy sytuacji kiedy pojazd jest używany w sposób mieszany. Wydatki, dla których wartości procentowe zostały oznaczone pogrubioną czcionką, w przypadku użytku wyłącznie do działalności, mogą być kosztem w całości. Firmowy W leasingu operacyjnym Wynajmowany Niefirmowy – użyczony Niefirmowy – prywatny podatnika Amortyzacja limitowane przy wartości początkowej powyżej 150/225* tys. zł brak Eksploatacja 75% 20% Ubezpieczenie zależne od wartości pojazdu np. AC limitowane przy wartości pojazdu dla celów ubezpieczenia większej niż 150 tys. zł 20% Ubezpieczenie – pozostałe pełna kwota wydatku 20% Najem Czynsz – – dla umów zawartych przed 2019 r.: pełna kwota, dla umów zawartych od 2019 r: limitowana przy wartości pojazdu powyżej 150 tys. zł – – Eksploatacja 75% Leasing Czynsz pełna kwota wydatku – Eksploatacja 75% Spłata pojazdu dla umów zawartych przed 2019 r.: pełna kwota, dla umów zawartych od 2019 r: limitowana przy wartości pojazdu powyżej 150 tys. zł * 225 tys. zł – dotyczy samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych oddanych do używania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli dnia r. 3. Rodzaje pojazdów osobowych ze względu na ich własność i przeznaczenie oraz zasady ewidencjonowania kosztów z nimi związanych W działalności gospodarczej pojazdy osobowe mogą stanowić składnik majątku firmy lub być używane np. na zasadzie użyczenia czy też wynajmowane/w leasingu. Poniżej zostaną opisane poszczególne rodzaje pojazdów z uwzględnieniem sposobu ich wprowadzenia do serwisu. Firmowy samochód osobowy Samochód osobowy może być środkiem trwałym w działalności w wyniku jego nabycia przez przedsiębiorcę, podpisania umowy leasingu finansowego. Pojazd taki jest w działalności amortyzowany. Pojazd może być składnikiem majątku firmy także w drodze przekazania pojazdu będącego własnością lub współwłasnością przedsiębiorcy do jego działalności. Samochód osobowy firmowy wprowadzamy przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, następnie w zależności od tego czy wprowadzamy pojazd na podstawie dokumentu zakupu, czy dodajemy pojazd będący w poprzednio prowadzonej ewidencji lub przekazany do majątku firmowego, wybieramy odpowiednio opcję: zakup na fakturę, zakup na inny dokument albo w części lub wprowadzić samochód korzystamy z formularza + firmowy. W momencie dodawania pojazdu przez opcję dodania pojazdu firmowego pojawia się komunikat informujący, iż na koncie Użytkownika ustawiony jest wskaźnik VAT inny niż 100% i ustawiony wskaźnik będzie wpływał na kwoty odliczonego VAT / zaksięgowanego kosztu. Będzie tak, jeśli podczas księgowania wydatku (faktury) związanego z pojazdem Użytkownik w części wydatek związany ze: zaznaczy sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną. Ostatnim elementem, jaki należy wprowadzić (w przypadku kont podatników podatku VAT) jest informacja o Typie pojazdu dla wydatków. Na powyższym zrzucie nie ma widocznego typu pojazdu osobowego z pełnym odliczeniem VAT. Informacje o sposobie wprowadzenia takich ustawień dostępne są tutaj. Wprowadzony pojazd widoczny jest w ewidencji środków trwałych (zakładka Majątek ➡ Rejestr środków trwałych) oraz na liście pojazdów firmowych w zakładce Pojazdy. Amortyzacja pojazdu Jednym z najistotniejszych kosztów w przypadku pojazdu będącego środkiem trwałym w działalności jest amortyzacja. Wprowadzając pojazd osobowy do ewidencji można zastosować następujące metody amortyzacji: amortyzacja jednorazowa – w przypadku pojazdów osobowych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 tys. zł; amortyzacja liniowa z maksymalną stawką wynikającą z wykazu stawek amortyzacyjnych wynoszącą 20% rocznie. W ramach tej metody przedsiębiorca może podwyższyć roczną stawkę amortyzacyjną przy użyciu współczynnika nie większego niż Jest to możliwe w przypadku pojazdów używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej. Podwyższenie stawki za pomocą współczynnika zgodnie z art. 22i ust. 3 następuje w razie wystąpienia lub ustania warunków uzasadniających ich obniżenie lub podwyższenie od miesiąca następującego po miesiącu zaistnienia okoliczności. amortyzacja liniowa dla środków trwałych używanych lub ulepszonych – pojazd jest używany jeśli przedsiębiorca udowodni, że przed nabyciem pojazd był wykorzystywany przez co najmniej 6 miesięcy. Pojazd jest uznawany za ulepszony jeśli przed wprowadzeniem do ewidencji wydatki poniesione na jego ulepszenie wyniosły co najmniej 20% wartości początkowej. W przypadku dwóch ostatnich metod pierwszy koszt pojawi się w Księdze przychodów i rozchodów przedsiębiorcy w miesiącu kolejnym po wprowadzeniu pojazdu do ewidencji. Odpisy amortyzacyjne są kosztem w ramach limitu określonego przez art. 23 ust. 1 pkt 4. Kategoria samochodu osobowego Limit obowiązujący do końca 2018 r. Limit obowiązujący od początku 2019 r. samochód elektryczny równowartość 30 tys. EUR 225 tys. zł inny samochód osobowy równowartość 20 tys. EUR 150 tys. zł W przypadku pojazdów elektrycznych wskazane w tabeli wyższe limity mają zastosowanie dla pojazdów wprowadzonych do ewidencji od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o możliwości zastosowania tego limitu, czyli od dnia r. Ustawa wprowadzająca zmianę w art. 23 ust. 1 pkt 4 nie zawierała przepisów przejściowych, w związku z tym prawo do zaliczenia większej wartości odpisu amortyzacyjnego mają także przedsiębiorcy, którzy wprowadzili pojazdy osobowe do ewidencji przed 2019 r. W celu zastosowania przez serwis właściwego limitu amortyzacji dla pojazdów wprowadzanych do ewidencji od dnia r. w formularzu wprowadzania pojazdu w polu Rodzaj paliwa należy wybrać EE-napęd elektryczny. Dodatkowo w przypadku pojazdów wprowadzanych przez opcję dodania należy zaznaczyć pole Pojazd ma napęd tylko elektryczny i wprowadzić datę oddania pojazdu do używania. W przypadku pojazdów wprowadzanych przez opcję: zakup na fakturę, zakup na inny dokument po zatwierdzeniu księgowania wydatku dotyczącego zakupu pojazdu w celu uzupełnienia powyższych danych konieczne jest otwarcie danych pojazdu z poziomu zakładki Pojazdy ➡ wszystkie operacje, a następnie przejście do jego edycji poprzez wybranie numeru rejestracyjnego pojazdu. Przykład 1 Przedsiębiorca wprowadził w 2018 r. do ewidencji ŚT samochód osobowy o wartości 180 tys. zł. Średni kurs NBP euro w dniu przyjęcia środka trwałego do używania to 4,15 zł/ EUR. Pojazd jest amortyzowany metodą liniową ze stawką 20% rocznie. Limit amortyzacji ustalony na podstawie kursu: 20 tys. EUR * 4,15 zł/EUR = 83 000 zł Wartość miesięcznego odpisu w roku 2018 r: w pełnej kwocie: 180 000 * 20%/12 = 3 000 zł możliwa do zaliczenia w koszty: 83 000 *20% /12 = 1 383,33 zł Z początkiem 2019 r. po zmianie limitu, przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów kwotę do limitu 150 tys. zł, czyli 2 500 zł. Wskazane w tabeli ograniczenia w zakresie zaliczenia do kosztów odpisów amortyzacyjnych samochodów osobowych nie mają zastosowania: dla pojazdów oddanych do odpłatnego używania przez przedsiębiorcę na podstawie umowy leasingu, najmu dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze oraz kiedy oddawanie w odpłatne używanie pojazdów osobowych na podstawie takiej umowy stanowi przedmiot działalności przedsiębiorcy. Przykład 2 Przedsiębiorca zajmuje się wynajmem samochodów, ma wprowadzone do ewidencji pojazdy osobowe. Jeden z niż został wprowadzony do ewidencji w 2017 r. Pojazd jest nowy, więc podatnik amortyzuje go liniowo ze stawką 20% rocznie. Cena nabycia pojazdu to 250 tys. zł Kurs średni NBP z dnia przyjęcia pojazdu do używania 4,05 zł/EUR. Kwota limitu wynosi 81 tys. zł (20 tys. EUR * 4,05 zł/EUR) Naliczane miesięczne odpisy zaliczane do kosztów: do końca 2018 r.: 1 350 zł (81 tys. zł * 20%/12) od 2019 r. 4 166,67 zł (250 tys. zł * 20%/12) Użytkownik serwisu, dla którego zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem nie ma zastosowania limit zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów, ma możliwość zaznaczenia tego faktu. W tym celu w zakładce Majątek ➡ Rejestr środków trwałych wybiera nazwę pojazdu, którego koszt amortyzacji nie ma być limitowany. Na dole formularza wybiera opcję edycji danych pojazdu oraz zaznacza checkbox przy polu Czy wyłączyć limit amortyzacji dla pojazdu w bieżącym miesiącu? Po zatwierdzeniu zmiany, począwszy od miesiąca jej wprowadzenia wyliczony odpis amortyzacyjny – także w części przekraczającej wartość 150 tys. zł, będzie kosztem. Amortyzacja pojazdu osobowego nie jest kosztem, nie tylko w przypadku kiedy jego wartość początkowa przekracza limit 150 tys. zł (lub 225 tys. zł dla pojazdu elektrycznego)0, ale także w przypadku kiedy przedsiębiorca sfinansował zakup z dotacji czy też otrzymał pojazd w darowiźnie. Koszty użytkowania pojazdu Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oprócz wskazanych wyżej ograniczeń w zaliczaniu do kosztów amortyzacji, zawierają ograniczenia w zakresie zaliczenia do kosztów składek na ubezpieczenie pojazdu. Dodatkowo z początkiem roku 2019 wprowadzone zostały dodatkowe ograniczenia dotyczące kosztów eksploatacji. Zestawienie tych informacji w odniesieniu do pojazdów firmowych zawiera poniższa tabela. do końca 2018 r. od 2019 r. Pojazdy używane wyłącznie w działalności gospodarczej Pojazdy inne niż używane wyłącznie w działalności gospodarczej Wydatki na użytkowanie pojazdu pełna wartość wydatku pełna wartość wydatku 75% kwoty poniesionego wydatku Wydatki na ubezpieczenie pojazdu ustalane od wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 20 tys. EUR w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 20 tys. EUR w wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 150 tys. zł w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 150 tys. zł w wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczenia Wydatki na ubezpieczenie pojazdu inne niż ustalone od wartości pojazdu pełna wartość wydatku W tym miejscu należy wyjaśnić kilka określeń użytych w tabeli: ubezpieczenia ustalane od wartości pojazdu – do tych ubezpieczeń zaliczamy ubezpieczenie AC, a także bardzo często ubezpieczenie GAP. kwota poniesionego wydatku – w przypadku przedsiębiorców nie mających prawa do odliczenia podatku VAT (np. nievatowcy) jest to kwota brutto, w przypadku przedsiębiorców odliczających podatek VAT jest to kwota brutto pomniejszona o odliczony VAT. pojazd jest używany wyłącznie do działalności jeśli przedsiębiorca prowadzi dla niego ewidencję przebiegu pojazdu, o której mówi art. 86 ust. 4 ustawy o VAT. Wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli podatnik na podstawie przepisów ustawy o VAT nie jest obowiązany do prowadzenia ww. ewidencji. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Krajową Informację Skarbową w przypadku podmiotów zwolnionych z VAT nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Podatnik, wykorzystujący pojazd osobowy firmowy ma jednak obowiązek wykazać, iż pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej. Przepisy nie wskazują w jaki sposób podatnik ma to wykorzystanie wykazać. W takim wypadku sugerowane jest jednak prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT. Będzie stanowiła ona istotny element potwierdzający wykorzystywanie pojazdu wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością. Dodatkowo w przypadku podatników podatku VAT możliwa jest sytuacja, iż będą oni prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu bez spełnienia pozostałych warunków odliczenia pełnego VAT (zgłoszenie pojazdu do US na VAT-26 oraz określenie warunków używania pojazdu wykluczających jego użycie na cele prywatne) i tym samym koszty eksploatacji będą mogli ujmować w pełnej wysokości przy jednoczesnym odliczeniu połowy VAT. Szczegółowe informacje w zakresie ustawień jakie należy wprowadzić w związku z wykorzystaniem pojazdu osobowego wyłącznie w działalności gospodarczej dostępne są tutaj. Przykład 3 Przedsiębiorca prowadzący wyłącznie działalność opodatkowaną wykorzystuje pojazd osobowy. Pojazd jest sporadycznie wykorzystywany dla celów prywatnych podatnika, w związku z tym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT. Przedsiębiorca w miesiącu grudniu 2018 r. i styczniu 2019 r. poniósł wydatki za zakup paliwa, wycieraczek do samochodu i płynu do spryskiwaczy. Kwoty wydatków wraz ze wskazaniem wartości odliczonego podatku VAT i kosztu jaki trafił do KPiR przestawia poniższa tabela. Data poniesienia wydatku i jego rodzaj Wartości wydatku: netto i VAT Kwota odliczonego VAT (50%) Kwota ujęta w KPiR paliwo: r. netto: 150 zł VAT: 34,50 zł brutto:184,50 zł 17,25 zł 184,50 – 17,25 = 167,25 zł wycieraczki: r. netto: 50 zł VAT: 11,50 zł brutto: 61,50 zł 5,75 zł 61,50 – 5,75 = 55,75 zł płyn: r. netto: 35 zł VAT: 8,05 zł brutto: 43,05 zł 4,03 zł 75% z *(43,05 – 4,03) =29,27 zł paliwo: r. netto: 150 zł VAT: 34,50 zł brutto:184,50 zł 17,25 zł 75% z *(184,50 – 17,25) = 125,44 zł Na przykładzie zakupu paliwa z roku 2018 i 2019 widać jak zmieniła się kwota jaką przedsiębiorca zaliczy do kosztów, dla wydatku o tej samej wartości. Przykład 4 Przedsiębiorca prowadzący wyłącznie działalność opodatkowaną wykorzystuje pojazd osobowy. Pojazd jest sporadycznie wykorzystywany dla celów prywatnych podatnika, w związku z tym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT. Przedsiębiorca poniósł w styczniu 2018 r oraz styczniu 2019 r. wydatki na ubezpieczenie pojazdu. Ubezpieczenie obejmowało każdorazowo OC, NNW oraz AC. Wartość pojazdu dla celów AC w przypadku obu polis wynosiła 100 tys. zł. Cena ubezpieczenia w kolejnych latach to: 2018 r. : 4 tys. w tym AC: 2,1 i 2019 r. – 4,5 tys. zł, w tym AC: 2,3 tys. zł. Kwoty wydatków jakie trafiły do kosztów. Średni kurs NBP z dnia zawarcia umowy limit zaliczenia AC do kosztów Kwota AC będąca kosztem Łączna kwota ubezpieczenia zaliczona do kosztów Rok 2018 4,15 zł / EUR 20 000 EUR* 4,15 zł /EUR = 83 000 zł 2100 zł * 83 000/ 100 000 = 1743 zł 1900 zł (OC, NNW) + 1743 zł (AC) = 3 643 zł Rok 2019 bez znaczenia 150 tys. zł Cała wartość: 2 300 zł 2 200 zł (OC, NNW) + 2 300 zł (AC) = 4 500 zł Użytkownik serwisu w celu prawidłowego rozliczenia wydatków związanych z pojazdem wprowadza je w powiązaniu z danym pojazdem. Ma w tym wypadku do wyboru dwie ścieżki wprowadzenia wydatku: – zakładka Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i przy danym pojeździe + dodaj koszt pojazdu. Po wybraniu tej opcji dostępne będą formularze do wprowadzania wydatków, – zakładka Wydatki ➡ Dodaj wydatek i w części Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu dostępne będą formularz do wprowadzania wydatków. Wprowadzając wydatki związane z używaniem pojazdu Użytkownik wpisuje kwotę z posiadanego dokumentu. Serwis sam wyliczy kwotę jaka ma trafić do ewidencji zakupów VAT i KPiR. Koszty w momencie sprzedaży lub likwidacji pojazdu W przypadku pojazdów osobowych będących składnikami majątku firmy w momencie ich sprzedaży podatnik ma prawo do zaliczenia w koszty niezamortyzowanej wartości pojazdu. Do końca 2018 r. przepisy nie zawierały w tym zakresie wyłączeń. Pełna niezamortyzowana wartość pojazdu była kosztem. Z początkiem 2019 r. do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 24 dodanych został ust. 2a. Zgodnie z nim podatnik ustalając stratę/dochód ze zbycia uprzednio nabytego pojazdu osobowego jako koszt może uwzględnić wartość początkową do limitu 150 tys. zł pomniejszoną o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do kosztów. W przypadku pojazdów elektrycznych wskazany limit zaliczenia wartości odpisów amortyzacyjnych do kosztów wynosi 225 Przykład 5 Przedsiębiorca w czerwcu 2017 r. zakupił pojazd osobowy o wartości 200 tys. zł Kurs średni EUR z dnia przyjęcia ŚT do używania 4,15 zł/EUR. Pojazd jest amortyzowany od lipca 2017 r. Miesięczny odpis przy zastosowaniu stawki 20% rocznie: 3 333,33 zł Miesięczny odpis zaliczony do kosztów do końca 2018 r. 1383,33 zł (20 tys. EUR * 4,15 zł/EUR * 20%/12) Miesięczny odpis zaliczany do kosztów od 2019 r. 2500 zł (150 tys. * 20%/12) Przedsiębiorca planuje sprzedaż pojazdu za kwotę 150 tys. zł W zależności od tego czy sprzedaż ma miejsce w 2018 r. czy 2019 r. Sprzedaż 12/2018 r. Sprzedaż 01/2019 Suma dotychczasowych opisów 18 miesięcy (07/2017 do 12/2018) po 3 333,33 zł = 60 tys. zł 19 miesięcy (07/2017 do 01/2019) po 3 333,33 zł = 63 333,33 zł Suma odpisów zaliczona do kosztów 18 miesięcy po 1383,33 zł = 24 900 zł 18 miesięcy po 1383,33 zł i 1 odpis w kwocie 2500 zł = 27 400 zł Wartość niezamortyzowana 200 tys. – 60 tys. = 140 tys. 200 tys. – 63 333,33 = 136 666,67 zł Wartość niezamortyzowana będąca kosztem 140 tys. zł 136 666,67 zł * 150 000/ 200 000 = 102 500 zł Przychód ze sprzedaży 150 tys. zł Dochód 10 (150 tys. – 140 tys. ) 47 500 zł (150 tys. – 102,5 tys.) Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy o PIT ograniczenie do zaliczenia niezamortyzowanej wartości pojazdu do kosztów przy jego sprzedaży nie ma zastosowania w przypadku sprzedaży jeśli spełnione są łącznie warunki: przedmiotem sprzedaży jest samochód, który był wcześniej oddany przez podatnika do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze oraz przedmiotem działalności podatnika dokonującego sprzedaży, jest oddawanie pojazdów do odpłatnego używania na podstawie wyżej wskazanych umów. Powyższe ograniczenie nie dotyczy też sytuacji innych niż sprzedaż np. likwidacji z powodu kradzieży czy zniszczenia. Tu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 48 kosztem nie będą straty powstałe w wyniku utraty i likwidacji pojazdu, jeśli nie były one pokryte dobrowolnym ubezpieczeniem. Inne koszty związane z pojazdem nie będące kosztami eksploatacji Bardzo często podatnik w związku z zakupem czy użytkowaniem pojazdu ponosi koszty, które niekoniecznie można uznać za koszty eksploatacji pojazdu. Będzie tak np. w przypadku zapłaconego PCC w związku z zakupem pojazdu na umowę kupna-sprzedaży czy też poniesionej opłaty rejestracyjnej. Jeśli w związku z zakupem przedsiębiorca ponosi wyżej wymienione wydatki i są one poniesione po dacie wprowadzenia pojazdu do ewidencji ŚT wówczas są kosztem w całości. Jeśli zostaną poniesione przed datą wprowadzenia ŚT do ewidencji będą stanowiły element wartości początkowej środka trwałego. Obecnie nie ma jednoznacznego stanowiska w zakresie wydatków związanych z naprawą powypadkową. Krajowa Informacja Skarbowa nie wskazuje czy należy je zaliczyć do wydatków eksploatacyjnych i limitować procentowo zgodnie z tym jak jest rozliczony pojazd, czy też nie są one wydatkami eksploatacyjnymi i są kosztem w całości (pod warunkiem posiadania przez pojazd dobrowolnego ubezpieczenia AC). Samochód osobowy będący prywatną własnością/współwłasnością przedsiębiorcy Równie często jak pojazdy firmowe, w jednoosobowych działalnościach gospodarczych wykorzystywane są prywatne pojazdy będące własnością lub współwłasnością przedsiębiorcy. Własnością przedsiębiorcy będzie również pojazd należący do jego małżonka, który został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa, jeśli małżeństwo nie ma rozdzielności majątkowej. Począwszy od 2019 r. przedsiębiorcy użytkujący takie pojazdy dla celów działalności nie prowadzą ewidencji przebiegu pojazdu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 wydatki z tytułu używania pojazdu osobowego stanowiącego własności przedsiębiorcy niebędące składnikiem majątku firmy oraz składki z tytułu ubezpieczenia takiego pojazdu nie są kosztem działalności. Jeśli jednak pojazd taki jest używany również do celów związanych z działalnością wówczas wskazane wydatki są kosztem w 20%. Powyższy przepis ma zastosowanie do pojazdów osobowych innych niż wskazanych w art. 14 ust. 2 pkt 1 . W związku z tym 20% ograniczenie nie dotyczy pojazdów osobowych wprowadzonych jako środki trwałe a także tych, które ze względu na niską wartość początkową (do końca 2017 r. – 3500 zł a od stycznia 2018 r. – 10 tys. zł) nie zostały zaliczone do środków trwałych (zostały ujęte w rejestrze wyposażenia) czy też takich, które ze względu na niską wartość nie zostały ujęte w rejestrze wyposażenia (niższą niż 1500 zł). Pojazd osobowy niefirmowy będący własnością lub współwłasnością wprowadzamy do serwisu w przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ +dodaj pojazd, a następnie w części lub wprowadź pojazd wybieramy opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu Użytkownik oprócz danych pojazdu takich jak nazwa czy numer rejestracyjny może wybrać rodzaj paliwa, a także zaznacza czy pojazd – jest pojazdem samochodem osobowym czy motocyklem. W przypadku, gdy pojazd jest wprowadzany w 2018 r. po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r. W zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje Użytkownik zostanie poproszony o uzupełnienie informacji na temat własności pojazdu. Na końcu należy zatwierdzić wprowadzone zmiany. W przypadku dokonania błędnego wyboru Użytkownik powinien się skontaktować z BOK w celu umożliwienia ponownego wyboru. Ostatnią czynnością wykonywaną w związku z wprowadzenie pojazdu niefirmowego osobowego jest ustalenie Typu pojazd dla wydatków. Po zatwierdzeniu dodawania pojazdu serwis wyświetli formularz dodawania Typu pojazdu dla wydatków. Przejście do niego dostępne jest również z poziomu zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje po wybraniu numeru rejestracyjnego pojazdu. Formularz wyboru jest identyczny jak w przypadku pozostałych pojazdów. Jego widok został przedstawiony w części dotyczącej pojazdu osobowego firmowego. W odróżnieniu do pojazdu osobowego firmowego dla tego typu pojazdu przepisy nie przewidują, iż jest on użytkowany wyłącznie w ramach działalności. W związku z tym serwis nie przewiduje konfiguracji w zakresie odliczenia pełnego VAT i pełnych kosztów. Użytkownik, który na koncie ma ustawiony wskaźnik VAT inny niż 100% otrzyma informację, iż wprowadzony wskaźnik będzie miał wpływ na księgowanie wydatków związanych z pojazdem. Będzie to dotyczyło wydatków, dla których w części wydatek związany ze: zostanie zaznaczony związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Koszty użytkowania pojazdu Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu osobowego niefirmowego są kosztem w 20%. Dotyczy to zarówno wydatków eksploatacyjnych jak i ubezpieczenia pojazdu. Prawo zaliczenia części wydatków związanych z używaniem pojazdu nie wymaga od 2019 r. obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Dla tego rodzaju pojazdu przepisy nie przewidują, możliwości uznania wydatków za kosztów w 100%. Przykład 6 Przedsiębiorca użytkujący prywatny pojazd osobowy o pojemności silnika 1900 cm3 w działalności gospodarczej: w grudniu 2018 r. przejechał w związku z działalnością 300 km oraz zakupił paliwo na kwotę 400 zł netto. w styczniu 2019 r. zakupił w związku z używaniem pojazdu paliwo na kwotę 200 zł netto oraz polisę ubezpieczenia OC i AC na łączną kwotę 1300 zł Przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Kwoty ujęte w ewidencjach podatkowych w 2018 i 2019 wyglądają następująco: 2018 rok 2019 rok Ewidencja zakupów VAT 46 zł (50% z kwoty 92 zł) 23 zł (50% z kwoty 46 zł) KPIR Niższa z wartości: kwota brutto z faktury – odliczony VAT: 446 zł (492 zł – 46 zł) kwota wynikająca z pomnożenia ilości km * stawka za km: 0,8358 * 300 = 250,74 zł ➡ 250,74 zł paliwo: 20% z kwoty brutto – odliczony VAT: 20% z 223 zł = 44,60 zł ubezpieczenie: 20% z 1300 zł = 260 zł Łącznie: 304,60 zł Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego niefirmowego Użytkownik może wprowadzić następująco: z poziomu zakładki Wydatki ➡ Dodaj wydatek i w części Wydatki związane z używaniem pojazdu. z poziomu zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ dodaj koszt pojazdu Na powyższym zrzucie widać, iż po najechaniu wskaźnikiem myszy na zakładkę Pojazdy na skróconym menu pojawi się możliwość zaksięgowania najczęstszych wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu, czyli zakupu paliwa i innych wydatków na fakturę VAT. Samochód osobowy użyczony W przypadku kiedy w działalności gospodarczej przedsiębiorca używa samochodu nie będącego jego własnością, ale którego używa nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia od 2019 r. nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Do końca 2018 r. było to konieczne w celu ujęcia wydatków związanych z używaniem pojazdu w kosztach. Sposób wprowadzenia pojazdu do serwisu zależny jest od roku wprowadzania pojazdu do serwisu. w roku 2018 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem. Po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r Użytkownik, przed zaksięgowaniem pierwszego wydatku w nowym roku wprowadza dodatkowe informacje na temat rodzaju pojazdu. Po dokonaniu takiego wyboru w danych pojazdu w polu Rodzaj dysponowania widoczna jest informacja Użyczony/Niefirmowy. w roku 2019 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy (na podstawie umowy użyczenia). W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem. Podobnie jak w przypadku pojazdu niefirmowego będącego własnością przedsiębiorcy wprowadzonym w 2019 r. także w tym wypadku Użytkownik, który na koncie ma ustawiony wskaźnik VAT inny niż 100% otrzyma informację, ustawiony na koncie wskaźnik będzie miał wpływ na rozliczenie wydatków oznaczonych jako związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Ostatnim elementem, który należy uzupełnić na koncie podatnika podatku VAT jest ustalenie typu pojazdu dla wydatków. Prośba serwisu o wybranie typu pojawia się bezpośrednio po zatwierdzeniu operacji dodawania pojazdu. Do wyboru typu pojazdu możemy przejść także z poziomu już wprowadzonego pojazd (analogicznie jak w przypadku pojazdu osobowego będącego własnością prywatną przedsiębiorcy). W przypadku pojazdu użyczonego, tak jak w przypadku pojazdu będącego składnikiem majątku firmy, możliwe jest wprowadzenie ustawień umożliwiających odliczenie pełnego podatku VAT i zaksięgowanie w kosztach pełnej kwoty wydatków. Szczegółowe informacje w tym zakresie można znaleźć tutaj. Koszty użytkowania pojazdu Do końca 2018 r. zasady zaliczania do kosztów wydatków z tytułu używania pojazdu użyczonego były analogiczne jak w przypadku pojazdu niefirmowego będącego własnością przedsiębiorcy. Od początku 2019 r. również w przypadku pojazdów użyczonych przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego użyczonego są kosztem w wysokościach wskazanych w tabeli. do końca 2018 r. od 2019 r. Pojazdy używane wyłącznie w działalności gospodarczej Pojazdy inne niż używane wyłącznie w działalności gospodarczej Wydatki na użytkowanie pojazdu pełna wartość wydatku z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu pełna wartość wydatku 75% kwoty poniesionego wydatku Wydatki na ubezpieczenie pojazdu ustalane od wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 20 tys. EUR z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 20 tys. EUR w wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 150 tys. zł w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 150 tys. zł w wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczenia Wydatki na ubezpieczenie pojazdu inne niż ustalone od wartości pojazdu pełna wartość wydatku z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu pełna wartość wydatku Informacja w zakresie możliwości uznania pojazdu za używany tylko w działalności wskazana została w części dotyczącej kosztów użytkowania pojazdów firmowych. Przykładowe wyliczenia kosztów jakie przedsiębiorca będzie mógł odliczyć w przypadku używania pojazdu osobowego użyczonego przedstawione zostały poniżej. Przykład 7 Przedsiębiorca prowadzący jednocześnie sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną (ze wskaźnikiem VAT 85 %) od 2019 r. używa pojazdu osobowego niefirmowego. Pojazd jest własnością jego ojca i został mu nieodpłatnie użyczony. Pojazd nie jest używany wyłącznie w działalności, w związku z czym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT, a kosztem jest 75% wartości wydatku. W styczniu 2019 r. podatnik poniósł następujące wydatki: zakup paliwa: 100 zł netto + 23 zł VAT zakup wycieraczek: 75 zł netto + 17,25 zł VAT polisa OC, AC i NNW. Cała wartość polisy 3500 zł, z czego AC: 1500 zł. Wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia 160 tys. zł Kwoty odliczonego VAT oraz ujętego w KPIR kosztu przedstawia tabela. Kwota odliczonego VAT Kwota ujęta jako koszt Paliwo 23 zł *85%*50% = 9,78 zł 75% z kwoty brutto – odliczony VAT: (123 zł – 9,78 zł )*75% = 84,12 zł Wycieraczki 17,25*85%*50% = 7,33 zł 75% z kwoty brutto – odliczony VAT: (75 zł – 7,33 zł )*75% = 50,75 zł Ubezpieczenie AC – Wartość polisy proporcjonalnie do wartości pojazdu do limitu 150 tys. zł 1500 zł *150 tys. zł /160 tys. zł = 1 406,25 zł Ubezpieczenie OC, NNW Pełna wartość: 2 000 zł Przykład 8 Podatnik zwolniony z VAT od grudnia 2018 r. użytkuje w działalności pojazd osobowy niefirmowy użyczony od rodziców. Wartości poniesionych wydatków oraz ilości przejechanych km w grudniu 2018 i styczniu 2019 r. przedstawiają się następująco: r. – paliwo: 150 zł brutto r. – płyn do spryskiwaczy: 35 zł brutto ilość przejechanych km w związku z działalnością: 200 r. – paliwo: 150 zł brutto r. – żarówka: 25 zł brutto r. ubezpieczenie OC, NNW pojazdu: 1300 zł Pojemność silnika samochodu 1900 cm3, co daje stawkę za 1 km 0,8358 zł Kwoty ujęte w kosztach przedstawia tabela. Data wydatku Rodzaj wydatku Kwota w KPiR r. paliwo Wartość wydatków w grudniu: 185 zł Kwota wynikająca z ewidencji przebiegu: 200 km*0,8358 zł/km = 167,16 zł Kwota trafiająca do kosztów: 167,16 zł r. płyn do spryskiwaczy r. paliwo 75% z kwoty 150 zł = 112,50 zł r. żarówka 75% z kwoty 25 zł = 18,75 zł r. ubezpieczenie Pełna kwota: 1300 zł Użytkownicy serwisu wydatki związane z używaniem pojazdu użyczonego wprowadzają identycznie jak np. w przypadku pojazdów osobowych niefirmowych będących własnością przedsiębiorcy. Samochód osobowy wynajmowany Pojazd osobowy wynajmowany w celu jego poprawnego rozliczenia w zakresie kosztów i podatku VAT należy wprowadzić do serwisu. Sposób jego wprowadzenia zależy od roku wprowadzenia pojazdu, – w roku 2018 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem oraz dodatkowo oznacza checkbox przy polu Czy jest wynajmowany? Schemat wprowadzenia pojazdu jest identyczny jak w przypadku pojazdu użyczonego. Poniżej widok formularza dodawania pojazdu. Po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r. Użytkownik, przed zaksięgowaniem pierwszego wydatku w nowym roku wprowadza dodatkowe informacje na temat pojazdu. Użytkownik wprowadzając pojazd uzupełnia dane na temat daty zawarcia umowy oraz wartości pojazdu. W przypadku umów zawartych do końca 2018 r. uzupełnienie wartości pojazdu nie będzie wymagane. Wartość pojazdu jest niezbędna w przypadku umów zawartych od początku 2019 r. Przy tych pojazdach ma wpływ na kwoty zaksięgowanych kosztów. Ostatnim elementem przy wprowadzaniu pojazdu – w przypadku kont podatników podatku VAT – jest wprowadzenie Typu pojazdu dla wydatków. Po uzupełnieniu danych pojazdu na liście pojazdów niefirmowych jest on widoczny jako Pojazd w najmie/dzierżawie. – w roku 2019 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + w najmie. W samym formularzu dodawania pojazdu należy uzupełnić takie dane jak: nazwa, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika, a także dane dotyczące wartości pojazdu i samej umowy. W przypadku pojazdu elektrycznego oddanego do użytkowania od dnia r. konieczne jest wybranie właściwego rodzaju paliwa, oznaczenie, że pojazd ma jedynie napęd elektryczny i uzupełnienie daty dodania pojazdu do użytkowania. Ustawienie to wpłynie na to jaka część wydatków z tytułu najmu pojazdu będzie kosztem. Użytkownik uzupełnia numer umowy i datę jej zawarcia, a w przyszłości także datę zakończenia. Wprowadzając dane o wartości pojazdu należy uzupełnić informację o rodzaju dokumentu na jaki wynajmujący go nabył i cenie nabycia. Przykładowo jeśli dokumentem nabycia jest faktura wówczas wpisujemy kwotę netto z faktury zaś serwis wyliczy wartość pojazdu jako kwotę netto + połowa VAT. W przypadku kiedy nie mamy informacji o rodzaju dokumentu zakupu najlepiej jest wybrać inny dokument i wówczas ręcznie wpisać wartość pojazdu. Ta wpisana wartość będzie podstawą do ustalenia kwoty najmu jaka będzie mogła trafić do kosztów. W przypadku najmu na okres poniżej 6 miesięcy wartość tą należy ustalić na podstawie wartości pojazdu określonej dla celów ubezpieczenia. Zgodnie z interpretacją indywidualną z 15 kwietnia 2019 r. (nr w przypadku umowy najmu, leasingu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze wartość pojazdu ustalana jest na podstawie umowy i powinna być ona zgodna z wartością rynkową. Wartość znacznie odbiegająca może być uznana za próbę obejścia przepisów. W przypadku umów zawartych na okres krótszy niż 6 miesięcy wartość określamy na podstawie wartości przyjętej do celów ubezpieczenia. Jeśli w umowie ubezpieczenia wartość ta nie została określona dopuszczalne jest przyjęcie wartości najbardziej odpowiadającej wartości rynkowej pojazdu. Ostatnim elementem, który należy uzupełnić na koncie podatnika podatku VAT jest ustalenie typu pojazdu dla wydatków. Sposób jego ustawienia jest identyczny jak w przypadku pojazdu użyczonego. Sposób wprowadzenia ustawień umożliwiających pełne odliczenie VAT i ujęcie w kosztach pełnych wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu, w przypadku kiedy jest on wykorzystywany wyłącznie w ramach działalności gospodarczej opisany został tutaj. Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich pojazdów niefirmowych, także w przypadku pojazdu wynajmowanego, jeśli na koncie Użytkownika ustawiony jest wskaźnik VAT inny niż 100% pojawi się informacja, iż wydatki związane z użytkowaniem pojazdu zostaną przypisane do sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej jednocześnie. Informacja taka pojawia się zarówno przy wprowadzaniu pojazdu do 2018 r. jak i od 2019 r. Powyższe ustawienie będzie miało wpływ na księgowanie wydatków z tytułu najmu w miesiącach księgowych począwszy od stycznia 2019 r. Podczas księgowania faktury za najem serwis automatycznie zaznacz związek wydatku jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Koszty użytkowania pojazdu Do końca 2018 r. przedsiębiorca w celu zaliczenia do kosztów wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu wynajmowanego miał obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu dla celów podatku dochodowego. Od 2019 r. obowiązku tego nie ma. Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu wynajmowanego są kosztem w 75%. Szczegółowe zasady wraz z przykładami opisane są w punkcie dotyczącym kosztów użytkowania pojazdu użyczonego. Zasady ujmowania wydatków w kosztach dla obu rodzajów pojazdów są identyczne. Nie dotyczy to oczywiście samych wydatków za najem o czym informacje poniżej. Koszty wynajmu pojazdu Do końca 2018 r. przedsiębiorca miał prawo do zaliczenia w koszty pełnych wydatków związanych najmem pojazdu osobowego. Wydatki takie w odróżnieniu do pozostałych wydatków związanych z eksploatacją pojazdu nie musiały mieć pokrycia w ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki te nie miały bowiem charakteru eksploatacji. Ponoszone były w celu uzyskania możliwości używania pojazdu. Z początkiem 2019 r. w związku z dodaniem do art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pkt. 47a opłaty wynikające z umów najmu, dzierżawy czy innych umów o podobnym charakterze nie są kosztem w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy. Dodatkowo zgodnie z art. 23 ust. 5e – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych kwota limitu, o którym mowa w ust. 1 pkt 47a, wynosi 225 000 zł. Powyższy przepis ma zastosowanie do pojazdów oddanych do używania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli od dnia r. Ustawodawca nie wskazał jednoznacznie co należy rozumieć przez wartość pojazdu. Wartość taka z pewnością powinna wynikać z umowy. Jedynie w przypadku umów najmu zawieranych na okres krótszy niż 6 miesięcy, zastosowano uproszczenie – a mianowicie w tym wypadku wartością pojazdu jest jego wartość przyjęta dla celów ubezpieczenia. Dodatkowo w przypadku kiedy opłaty za najem są skalkulowane w taki sposób, że obejmują one również koszty eksploatacji pojazdu – opłaty w tej części są kosztem w sposób właściwy dla wydatków związanych z eksploatacją pojazdu, czyli w 75%. Zestawienie informacji na temat możliwości zaliczenia opłat z tytułu najmu zawiera tabela. Wartość pojazdu i rok zawarcia umowy Część wydatku będąca kosztem Umowa zawarta do końca 2018 r. Całość Umowa zawarta po r. i wartość pojazdu do 150/225* tys. zł Umowa zawarta po r. i wartość pojazdu powyżej 150 tys. zł w procencie wyznaczonym przez wartość wynikającą z podzielenia kwoty 150/225 tys. przez wartość pojazdu. *dotyczy pojazdów elektrycznych W przypadku opłat za najem pojazdu nie ma możliwości, aby poprzez prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT przedsiębiorca uzyskał prawo do zaksięgowania pełnej kwoty wydatku w kosztach. Ustalając datę zawarcia umowy najmu pod uwagę bierzemy faktyczną datę zawarcia umowy. Podobnie jak w przypadku leasingu, data odbioru pojazdu nie ma znaczenia. Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego wynajmowanego Użytkownicy wprowadzają analogicznie jak w przypadku pozostałych pojazdów, czyli przez zakładkę Pojazdy lub przez zakładkę Wydatki. Szczegółowa ścieżka została wskazana w części dotyczącej pojazdu osobowego niefirmowego. Dodatkowo w przypadku pojazdu wynajmowanego obok formularzy do wprowadzania wydatków takich jak paliwo, ubezpieczenia czy inne wydatków dostępny jest formularz do wprowadzania opłat za najem. Formularz wprowadzania najmu różni się w zależności od roku wprowadzania wydatku. do końca 2018 r. – w formularzu nie ma podziału na poszczególne elementy, od 2019 r – w formularzu wyodrębnione są dwa elementy: czynsz – opłaty za udostępnienie pojazdu w ramach umowy najmu, opłaty eksploatacyjne – opłaty związane z użytkowaniem pojazdu, którymi właściciel pojazdu obciąża przedsiębiorcę. Przykład 9 Przedsiębiorca wynajmuje od sierpnia 2018 r. pojazd osobowy o wartości 180 tys. zł Oprócz działalności opodatkowanej prowadzi działalność zwolnioną z VAT, w związku z tym ustalonym na jego koncie wskaźnik VAT dla roku 2019 wynosi 80%, wskaźnik dla roku 2018 wynosił 85%. W grudniu 2018 i styczniu 2019 r. poniósł następujące wydatki: 12/2018: zakup paliwa na kwotę 100 zł netto + 23 zł VAT 12/2018: faktura za najem na kwotę 1200 zł netto + 276 zł VAT 01/2019: faktura za najem na kwotę 1200 zł netto + 276 zł VAT 01/2019: ubezpieczenie pojazdu: 5000 zł, w tym AC w kwocie 3500 zł. Wartość pojazdu dla celów AC 160 tys. zł Dodatkowo w grudniu przedsiębiorca w związku z działalnością przejechał 500 km, co przy pojemności jego pojazdu daje stawkę za km 0,8358 zł i kwotę do rozliczenia 417,90 zł Kwoty zaksięgowanych kosztów i odliczonego VAT wyglądają następująco: Data i rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt 12/2018 paliwo 23 zł *50%* 85% = 9,76 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 123 zł – 9,76 zł = 113,24 zł Koszt ten zostanie w całości ujęty – jest to bowiem kwota niższa niż wynikająca z ewidencji przebiegu (417,90 zł) 12/2018 najem 276 zł * 50% *85% = 117,30 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 1476 zł – 117,30 zł = 1358,70 zł Wydatek jest kosztem pomimo braku pokrycia w ewidencji przebiegu. 01/2019 najem 276 zł * 50% *80% = 110,40 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 1476 zł – 110,40 zł = 1365,60 zł 01/2019 ubezpieczenie – AC: proporcjonalnie do wartości pojazdu określonego na polisie: 3500 zł *(150 tys. /160 tys.) = 3281,25 zł OC, NNW: w pełnej wysokości: 1500 zł Uwaga! Z tabeli wynika, że opłata za najem jaką ponosi przedsiębiorca w 2019 r. jest kosztem całości mimo, że wartość pojazdu przekracza 150 tys. zł. Jest to związane z zawarciem umowy do końca 2018 r. W przypadku: pojazdów wynajmowanych na podstawie umów zawartych po r. oraz kont na, na których wskaźnik VAT jest inny niż 100% podczas księgowania wydatków przez formularz faktury za Najem serwis automatycznie zaznacza, iż wydatek ma związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Użytkownik nie ma możliwości edycji tego ustawienia. W związku z powyższym Użytkownicy księgujący faktury za najem pojazdu osobowego, którzy na koncie mają ustawiony błędny wskaźnik VAT oraz w przypadku, których najem nie jest związany jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną powinno skontaktować się z BOK. Po wprowadzeniu pojazdu w najmie Użytkownik może zaznaczyć zakończenie umowy, a także jej późniejsze przedłużenie/odnowienie. W celu wprowadzenia takich informacji należy przejść do zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje, a następnie wybrać numer rejestracyjny pojazdu. Zostaną wyświetlone dane pojazdu z informacją o umowach najmu dla danego pojazdu. Po wybraniu opcji edytuj zostanie wyświetlone okno edycji umowy najmu. W nim można wprowadzić datę jej zakończenia. Z lewej strony obok numeru umowy widoczne są dwa checkboxy. Pierwszy informuje, iż umowa dla danego pojazdu jest aktualna, drugi że jest aktualna w bieżącym miesiącu księgowym. Jeśli podczas edycji danych pojazdu zostanie wprowadzona data zakończenia umowy i będzie ona wcześniejsza niż bieżący miesiąc księgowy wówczas zaznaczone powyżej checkboxy nie będą widoczne. Bez względu na to czy zostanie wpisana data zakończenia bieżącej umowy czy nie, w danych pojazdu Użytkownik może dodać kolejną umowę. Mimo tego, przed dodaniem nowej umowy należy wprowadzić datę zakończenia poprzedniej. Dodając nową umowę Użytkownik uzupełnia jej dane takie jak: numer umowy, datę rozpoczęcia, datę zakończenia (to pole może pozostać puste) oraz wartość pojazdu. Po dodaniu nowej umowy widok w danych pojazdu przedstawia się następująco: Po wprowadzeniu kolejnej umowy najmu danego pojazdu księgując wydatek przez formularz Faktury za najem Użytkownik może wybrać, której z umów dotyczy księgowany wydatek. W przypadku kiedy umowa najmu zostanie zawarta przed 2019 r. a w 2019 r. zostanie odnowiona czy też zmieniona, konieczne jest wprowadzenie informacji o zakończeniu bieżącej umowy najmu i dodania nowej. Efektem tego będzie rozliczanie faktur za najem zgodnie z zasadami obowiązującymi dla umów zawartych od 2019 r. Przykład 10 Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia z VAT w lipcu 2018 r. wynajął samochód osobowy. Samochód ma wartość 200 tys. zł Pojazd został wprowadzony do serwisu w lipcu 2018. Użytkownik księgował faktury za najem pojazdu, jego eksploatację i prowadził ewidencję przebiegu pojazdu. 15 lutego 2019 r. podpisał aneks do umowy. W związku z tym na koncie wykonuje następujące czynności: – w miesiącu księgowym lutym 2019 r., przechodzi do zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i wybiera numer rejestracyjny pojazdu. W danych pojazdu w części Lista umów wynajmu pojazdu wybiera opcję edycji umowy. Po uzupełnieniu daty zakończenia umowy jest ona widoczna jako zakończona, ale nadal aktywna w bieżącym miesiącu księgowym. W kolejnym kroku Użytkownik dla tego samego pojazdu dodaje nową umowę korzystając z zaznaczone wyżej opcji + dodaj nową umowę najmu tego pojazdu. W marcu otrzymał następujące faktury od wynajmującego: zaległą fakturę za wynajem pojazdu na kwotę 1200 zł netto (data wystawienia r.) bieżącą fakturę za najem pojazdu na kwotę 1300 zł netto (data wystawienia r.) Przedsiębiorca nie jest podatnikiem podatku VAT dlatego oba wydatki księguje w dacie ich wystawienia. W celu ujęcia wydatku ustawia miesiąc księgowy zgodny z datą wystawienia wydatku, a następnie przechodzi do zakładki Pojazd ➡ Wszystkie operacje i przy danym pojeździe wybiera opcję + dodaj koszt pojazdu, a następnie formularz faktury w części Najem. W formularzu w polu Umowa najmu wybiera umowę obowiązującą do oraz uzupełnia pozostałe dane wydatku. Mimo wybrania właściwej umowy, serwis rozliczy wydatek zgodnie z zasadami obowiązującymi dla umów zawartych od 2019 r. Kwota zaksięgowana w KPiR wyniesie: 1476 zł * 150 tys zł /180 tys. zł = 1230 zł W związku z tym przedsiębiorca musi odnaleźć wydatek na liście wydatków z miesiąca lutego, otworzyć go a następnie edytować. W edycji w przy polu Schemat księgowania do KPiR wybiera opcję zmień, a następnie z listy 100%. Ponieważ umowa, której dotyczy wydatek była zawarta przed 2019 r. Przedsiębiorca ma prawo do zaliczenia tego kosztu w pełnej wysokości. Po zatwierdzeniu w KPiR pojawi się pełna kwota wydatku. Fakturę wystawioną w miesiącu marcu przedsiębiorca księguje analogicznie. Tu nie będzie już konieczna późniejsza jej edycja. Samochód osobowy w leasingu Samochód osobowy używany w działalności na podstawie umowy leasingu operacyjnego Użytkownik wprowadza przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i w części Samochód osobowy lub wprowadź samochód wybierając opcję + w leasingu. W formularzu dodawania pojazdu Użytkownik uzupełnia następujące dane: nazwa pojazdu, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika pojazdu numer umowy i data jej zawarcia rodzaj dokumentu zakupu pojazdu przez leasingodawcę oraz wartość pojazdu, wskazane w umowie leasingowej. – rodzaj paliwa – w przypadku pojazdów o napędzie wyłącznie elektrycznym, konieczne również jest oznaczenie tego faktu i wprowadzenie daty oddania pojazdu do używania. W przypadku umów zawartych przed początkiem 2019 r. Użytkownik nie wpisuje wartości pojazdu ani rodzaju dokumentu zakupu pojazdu przez leasingodawcę. Wartość pojazdu jest elementem niezbędnym dla umów zawartych lub aneksowanych od 2019 r. W ich przypadku wartość pojazdu wpływa na kwoty zaksięgowane w kosztach (o tym więcej w dalszej części tekstu). Podczas dodawania pojazdu na koncie podatnika podatku VAT prowadzący jednocześnie sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną z VAT i rozliczający się wskaźnikiem VAT, podobnie jak w przypadku pojazdu wynajmowanego, wyświetlony zostanie komunikat o tym, iż ustawiony wskaźnik będzie miał wpływ na księgowanie wydatków związanych z pojazdem. Ostatnim elementem jaki należy skonfigurować dodając pojazd – w przypadku Użytkownika będącego czynnym podatnikiem podatku VAT jest typ pojazdu dla wydatków. Kwestia ta została wyjaśniona w części dotyczącej dodawania pojazdu osobowego firmowego. Koszty użytkowania pojazdu Wydatki związane z używaniem pojazdu w leasingu ponoszone do końca 2018 r. były kosztem w całości, bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu w leasingu operacyjnym ponoszone od 2019 r. rozliczane są w koszach na takich samych zasadach jak wydatki dotyczące pojazdu użyczonego czy pojazdu wynajmowanego, czyli w 75%. Przedsiębiorca, używający pojazdu osobowego wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej i prowadzący ewidencję przebiegu pojazdu, zgodnie z wymaganiami ustawy o VAT ma prawo od księgowania kosztów użytkowania pojazdu w leasingu w 100%. Informacje jakie ustawienia wprowadzić na koncie, aby od danego wydatku serwis odliczał pełen VAT i księgował pełną kwotę w kosztach dostępne są tutaj. Koszty leasingu Do końca 2018 r. przedsiębiorcy używający pojazdów osobowych w ramach leasingu operacyjnego nie mieli żadnych ograniczeń w zakresie kwot jakie w związku z umową leasingu mogli zaliczyć do kosztów (oczywiście o ile dany wydatek miał związek z działalnością gospodarczą). Z początkiem 2019 r. w art. 23 ust. 1 pojawił się pkt 47a. Zgodnie z nim kosztem uzyskania przychodu nie są opłaty wynikające z umowy leasingu w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości pojazdu będącego przedmiotem umowy. Dodatkowo zgodnie z art. 23 ust. 5e w przypadku pojazdów elektrycznych (w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych) dla pojazdów oddanych do użytkowania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli r. wskazany limit wynosi 225 tys. zł. Wskazany wyżej limit (150 tys lub 225 tys. zł): ma zastosowanie wyłącznie do części opłaty, która stanowi spłatę wartości samochodu osobowego – limit dotyczy wyłącznie części kapitałowej opłaty leasingowej, nie dotyczy natomiast jej części odsetkowej, obejmuje kwotę VAT, której przedsiębiorca nie odlicza, jeżeli opłata leasingowa nie skutkuje spłatą przedmiotu leasingu, czego przykładem może być opłata manipulacyjna, wówczas do opłaty tej, pomimo że wynika ona z umowy leasingu, nie stosuje się ww. ograniczenia. Zestawienie powyższych informacji zawiera tabela. Rodzaj opłaty wynikającej z umowy leasingu Umowa zawarta w 2018 r. Umowa zawarta w 2019 r. Koszt w 2018 r. Koszt w 2019 r. Spłata wartości pojazdu Pełna kwota* Pełna kwota pełna kwota w przypadku pojazdu o wartości do 150/225** tys. zł kwota ograniczona limitem w przypadku pojazdu o wartości powyżej 150/225** tys. zł Czynsz leasingowy Pełna kwota Opłaty eksploatacyjne 75% z pełnej kwoty * pełna kwota – wartość brutto w przypadku podatnika zwolnionego z VAT, a w przypadku czynnego podatnika podatku VAT – wartość brutto pomniejszona o odliczony VAT ** dla pojazdu elektrycznego Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu w leasingu Użytkownik wprowadza – tak jak to zostało wskazane w przypadku wcześniejszych pojazdów – przez zakładkę Wydatki ➡ Dodaj wydatek w części Wydatki związane z używaniem pojazdów lub przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ dodaj koszt pojazdu. Formularz wprowadzania Raty leasingu różni się w zależności od roku zawarcia umowy leasingu. w przypadku umów zawartych od końca 2018 r. w formularzu raty leasingu nie ma podziału na poszczególne elementy raty leasingowej, w przypadku umów zawartych od początku 2019 r. w formularzu raty leasingu wyodrębnione są trzy elementy: spłata wartości pojazdu – część raty leasingowej odpowiadającej spłacie wartości pojazdu leasingowanego, opłaty leasingowe – pozostałe opłaty wynikające z umowy leasingu, opłaty eksploatacyjne – opłaty związane z użytkowaniem pojazdu, którymi leasingodawca obciąża przedsiębiorcę. Wspomniana wyżej data zawarcia umowy – to faktyczna data zawarcia umowy. Nie ma tu znaczenia odbiór pojazdu. Możliwa jest sytuacja, iż umowa została zawarta do końca 2018 r. a odbiór pojazdu nastąpił już w 2019 r. Opłaty wynikające z takiej umowy są rozliczane wg zasad obowiązujących dla umów zawartych do końca 2018 r. W części opłaty leasingowe należy ując również opłaty o charakterze administracyjnym, jakimi leasingodawca obciąża leasingobiorcę np. opłata za rejestrację pojazdu czy opłata za zmianę umowy. Taki informację prezentuje Krajowa Informacja Skarbowa. Przykład 11 Przedsiębiorca (czynny podatnik podatku VAT) od lipca 2018 r. użytkuje pojazd osobowy w ramach leasingu operacyjnego. Pojazd ma wartość 180 tys. zł. Pojazd jest używany w sposób mieszany (w ramach działalności i prywatnie). Przedsiębiorca poniósł następujące wydatki: 12/2018 – rata leasingu: 2500 zł netto + 575 VAT 12/2018 – paliwo: 300 zł + 69 zł VAT 01/2019 – rata leasingu obejmująca spłatę wartości kapitału i bieżący czynsz: 2500 zł netto 01/2019 – paliwo: 150 zł + 34,50 zł VAT 01/2019 – ubezpieczenie obejmujące pełen pakiet (OC, AC i NNW) – 5,5 tys. zł, z czego AC: 4 tys. zł. Wartość pojazdu dla celów AC wskazana w polisie: 180 tys. zł. Kwoty jakie zostaną ujęte w kosztach przedstawia tabela. Data i rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt 12/2018: rata leasingu 50% z kwoty 575 zł = 287,50 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 2 787,50 zł 01/2019: rata leasingu 50% z kwoty 575 zł = 287,50 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 2 787,50 zł 01/2019: paliwo 50% z kwoty 34,50 zł =17,25 zł (Kwota brutto – odliczony VAT)*75% = 167,25*75% = 125,44 zł 01/2019: ubezpieczenie – OC, NNW: 1500 zł (pełna kwota) AC: 4 tys. zł * (150 tys. zł/180 tys. zł) = 3 333,33 z Kwota wydatku z tytułu raty leasingu jaka została ujęta w kosztach z racji, tego iż umowa została zawarta jeszcze w 2018 r. nie uległa zmianie. Przedsiębiorca w kosztych ujął mniejszą kwotę z tytułu zakup paliwa, jednak w przypadku ubezpieczenia mógł skorzystać z wyższego limitu – 150 tys. zł zamiast równowartości 20 tys. EUR. W przypadku, gdyby strony umowy leasingu zawartej do końca 2018 r. po r. dokonały zmiany umowy leasingu czy też ją odnowiły wówczas umowa taka w zakresie kosztów leasingu byłby rozliczana wg zasad obowiązujących od 2019 r. W takim wypadku w serwisie konieczne jest: ukrycie bieżącego pojazdu na liście pojazdów niefirmowych, ponowne dodanie pojazdu leasingowanego. Dodając ponownie pojazd w leasingu jako datę zawarcia umowy należy podać datę jej zmiany/odnowienia. Przykład 12 Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia z VAT zawarł w styczniu 2019 r. umowę leasingu. Dotyczy ona pojazdu osobowego (innego niż elektryczny) o wartości 230 tys. zł. W styczniu przedsiębiorca dokonał wpłaty opłaty wstępnej w wartości 10 tys. zł brutto oraz zakupił do pojazdu paliwo na kwotę 300 zł brutto. Podatnik zakłada możliwość użycia pojazdu również w celach prywatnych. Wniesiona opłata wstępna – jako, że dotyczy spłaty wartości pojazdu podlega limitowaniu w uwzględnieniem wartości pojazdu. Kwota jaką podatnik ujmie w kosztach wynosi 6 521,74 zł (150 tys. zł/230 tys. zł * 10 tys. zł). Wydatek z tytułu zakupu paliwa zostanie ujęty w kosztach w kwocie 225 zł (300 zł * 75%). Przykład 13 Przedsiębiorca – czynny podatnik podatku VAT, oprócz działalności opodatkowanej prowadzi także sprzedaż zwolnioną z VAT. Wskaźnik VAT właściwy dla roku 2019 wynosi 93%. W styczniu 2019 r. zawarł umowę leasingu operacyjnego pojazdu osobowego (innego niż elektryczny). Wartość pojazdu wynikająca z umowy 200 tys. zł. Pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w ramach działalności gospodarczej. Podatnik dokonał zgłoszenia pojazdu na VAT-26 oraz spełnia pozostałe warunki pełnego odliczenia VAT oraz księgowania kosztu. W styczniu i lutym poniesione zostały następujące wydatki związane z pojazdem: opłata wstępna – 13 tys. zł netto + 2 990 zł VAT paliwo – 250 zł netto + 57,50 zł VAT rata leasingowa obejmuje: spłatę pojazdu: 2000 zł netto czynsz leasingowy: 200 zł netto opłata serwisowa: 100 zł netto ubezpieczenie pojazdu: AC, GAP, NNW i OC. cena AC i GAP: 4500 zł. wartość pojazdu określona na polisie 200 tys. zł NNW i OC: 1700 zł Kwoty kosztów, odliczonego VAT jakie w swojej ewidencji ujmie przedsiębiorca przedstawia tabela. Rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt Opłata wstępna 2 990 zł * 93% = 2780,70 zł Kwota brutto – odliczony VAT z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 13 209,30 zł *(150 tys./200 tys. zł) = 9 906,98 zł Paliwo 57,50 zł * 93% = 53,48 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 254,02 zł Rata – spłata wartości pojazdu 460 zł *93% = 427,80 zł Kwota brutto – odliczony VAT z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 2 032,20 zł *(150/200) = 1524,15 zł Rata – czynsz 46 zł * 93% = 42,78 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 203,22 zł Rata – opłata serwisowa 23 zł * 93% = 21,39 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 101,61 zł Ubezpieczenie: AC i GAP – Kwota z polisy z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 4500 zł * (150 tys. /200 ty.) = 3 375 zł Ubezpieczenie: NNW i OC – Pełna kwota: 1700 zł Przedsiębiorca dzięki temu, iż używa pojazdu wyłączenie w działalności zyskał możliwość zaliczenia do kosztów pełnej kwoty raty w części opłaty eksploatacyjnej oraz pełnej kwoty pozostałych wydatków eksploatacyjnych. Wykorzystywanie pojazdu wyłącznie w działalności nie wpłynęło na kwotę kosztu w przypadku wydatków takich jak spłata wartości pojazdu i ubezpieczenie pojazdu. W przypadku: pojazdów używanych na podstawie umów leasingu zawartych po r. kont, na których wskaźnik VAT jest inny niż 100% podczas księgowania wydatków przez formularz faktury za Ratę leasingu serwis automatycznie zaznacza, iż wydatek ma związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Użytkownik nie ma możliwości tego ustawienia podczas księgowania wydatku. W związku z powyższym Użytkownicy księgujący faktury za ratę leasingu pojazdu osobowego, którzy na koncie mają ustawiony błędny wskaźnik VAT oraz w przypadku, których leasing nie jest związany jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną po zatwierdzeniu zaksięgowanej faktury za ratę leasingu powinni odnaleźć ujęty dokument w zakładce Wydatki -> Lista wydatków, a następnie w edycji zmienić oznaczenie w części Wydatek związany ze:. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż po zatwierdzeniu kwoty pisywane do poszczególnych części formularza Raty leasingu, na liście wydatków widoczne są jako osobne pozycje. Edycji należy dokonać odrębnie dla każdej z nich. Samochód osobowy pracownika Artykuł 23 ust. 1 pkt 36 ustawy o PIT wskazuje kiedy pracownik ma obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, tak by pracodawca na jej podstawie mógł dokonać wypłaty oraz zaliczyć poniesiony wydatek jako koszt prowadzenia firmy. W serwisie z początkiem roku 2019 r. pojawiła się możliwość prowadzenia pojazdu będącego własnością pracownika, a użytkowanego przez niego w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności. Pojazd taki należy wprowadzić w zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybrać opcję + niefirmowy (pracownika). Na formularzu dodawania pojazdu Użytkownik wprowadza dane pojazdu takie jak: nazwa, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika. Dodatkowo może z listy wybrać pracownika, który jest właścicielem pojazdu. Dodany pojazd jest widoczny na liście pojazdów w części Pojazdy niefirmowe z oznaczeniem w typie Pojazd pracownika. W przypadku pojazdu będącego własnością pracownika nie ma możliwości księgowania wydatków przez jego rozliczenie. Dodanie pojazdu służy jedynie prowadzeniu ewidencji przebiegu pojazdu. W zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje po przejściu do rozliczeń pojazdu pojawi się opcja dodawania kolejnych pozycji ewidencji przebiegu pojazdu oraz możliwość jej importu z pliku w formacie csv. Poniżej widoczne będą już wprowadzone pozycje ewidencji przebiegu z danego miesiąca. Wprowadzone pozycje ewidencji Użytkownik może edytować, a także wydrukować w formacie html lub pdf (zaznaczona na powyższym obrazie opcja wydrukuj). Dane wprowadzone do ewidencji przebiegu za dany miesiąc nie są w automatyczny sposób uwzględniane w rozliczeniu z pracownikiem. Użytkownik uwzględnia kwoty wynikające z ewidencji przebiegu ręcznie podczas wyliczania wynagrodzenia pracownika. Autor: Katarzyna Kisiel –
Podatek VAT jako firmowy koszt podatkowy. Gazeta Podatkowa 4 maja 2023. W ustawach o podatku dochodowym w odniesieniu do podatku VAT została zapisana podstawowa zasada, zgodnie z którą podatek od towarów i usług jest wyłączony z kategorii kosztów podatkowych. Od tej generalnej reguły ustawodawca przewidział jednak kilka wyjątków.
Jednostki gospodarcze podczas swojej działalności gospodarczej nabywają materiały, towary i usługi, aby realizować cele, do jakich zostały powołane, tj. prowadzić działalność produkcyjną, usługową lub handlową. 1. Zakupy materiałów, towarów i usług w rachunkowości W myśl zapisów ustawy o rachunkowości materiały i towary to rzeczowe aktywa obrotowe. Rozumie się przez to materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Nabywane materiały, towary i usługi mogą być zużyte zaraz po ich nabyciu lub w okresach późniejszych. Od sposobu ich zużycia zależy sposób ewidencji i wyceny, który określany jest w dokumentacji opisującej zasady rachunkowości (polityce rachunkowości). Jednostki mogą bowiem ewidencjonować materiały i towary za pośrednictwem magazynów lub zrezygnować z ewidencji magazynowej, stosując uproszczenia. Materiały Materiały to rzeczowe składniki, nabywane przez jednostkę z przeznaczeniem do zużycia jako surowce do produkcji, do wykonywania usług lub budowy nowych obiektów. Można je przeznaczyć także do zużycia na cele ogólnogospodarcze, reklamy itp. Materiały występują w podmiotach gospodarczych pod różną postacią i dzielimy je na kilka grup rodzajowych: ● materiały podstawowe - to materiały zużywane w procesie produkcji wyrobów gotowych w postaci surowców i półfabrykatów oraz opakowania bezpośrednie, ● materiały pomocnicze - to materiały nadające produkowanym wyrobom określoną cechę, np. kolor. Mogą to być np. narzędzia, środki czystości, materiały biurowe, ● paliwo zużywane na cele technologiczne, transportowe, opałowe - np. węgiel, koks, brykiety, olej napędowy, benzyna, gaz, ● części zamienne do maszyn i urządzeń zużywane w czasie remontów i konserwacji, a także opakowania niezwiązane bezpośrednio z wyrobami gotowymi, ● odpady użytkowe, które zostały przyjęte do magazynu - np. złom. Bieżąca wycena materiałów W myśl zapisów ustawy o rachunkowości materiały mogą być ujmowane w księgach rachunkowych według: 1) cen nabycia (zmiennej ceny ewidencyjnej) - generalna zasada, 2) cen zakupu (zmiennej ceny ewidencyjnej) - tylko jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki, 3) stałej ceny ewidencyjnej - ceny ustalonej samodzielnie przez jednostkę, z uwzględnieniem różnic między tą ceną a rzeczywistą ceną ich nabycia albo zakupu, albo kosztami wytworzenia. Cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Natomiast za cenę zakupu przyjmuje się kwotę należną sprzedającemu, bez podlegającego odliczeniu VAT, a w przypadku importu powiększoną o obciążenia o charakterze publicznoprawnym. Zatem w przypadku wyceny materiałów w cenach zakupu koszty zakupu odpisywane są w całości na bieżąco w koszty w okresie ich poniesienia. Schemat 1. Cena stosowana do ewidencji materiałów w księgach rachunkowych Warto zwrócić uwagę na to, że cena zakupu może być stosowana wtedy, gdy nie zniekształca wartości aktywów i wyniku finansowego. Ten warunek nie będzie spełniony w przypadku, gdy koszty zakupu są wysokie i kształtują się na zmiennym poziomie w danym okresie sprawozdawczym. Wówczas wycena materiałów według ceny zakupu doprowadza do zniekształcenia aktywów i wyniku finansowego. UWAGA Wycena materiałów wg ceny zakupu jest możliwa tylko wtedy, gdy nie zniekształca wartości aktywów i wyniku finansowego. Dlatego, aby uniknąć zniekształcenia aktywów i wyniku finansowego, koszty zakupu, które nie powiększają wartości składników aktywów, należy: ● aktywować jako koszty dotyczące przyszłych okresów, ● zaliczyć bezpośrednio w koszty bieżącego okresu. Aktywowanie kosztów jest ważne w przypadku: ● ponoszenia znaczących kwot kosztów zakupu, ● kosztów wykazujących duże wahania w różnych okresach czasu. PRZYKŁAD 1 Ewidencja materiałów według cen zakupu Jednostka zakupiła materiały z przeznaczeniem do zużycia w procesie produkcji. Faktura wystawiona za zakupione materiały obejmowała także koszty transportu. Łączna wartość faktury opiewała na kwotę brutto w wysokości 63 960 zł, w tym: - wartość netto materiału: 50 000 zł, - usługa transportu: 2000 zł, - VAT naliczony podlegający odliczeniu: 11 960 zł. Jednostka prowadzi ewidencję materiałów według cen zakupu. Koszty zakupu odpisuje bezpośrednio w koszty działalności operacyjnej. Ewidencję kosztów jednostka prowadzi na kontach zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura dokumentująca zakup materiałów: Wn "Rozliczenie zakupu" 50 000 Wn "Usługi obce" 2 000 Wn "VAT naliczony" 11 960 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 63 960 2. Księgowanie równoległe (usługa transportu): Wn "Koszty zakupu" 2 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 2 000 3. Przyjęcie materiałów do magazynu według ceny zakupu (dokumentem Pz): Wn "Materiały" 50 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 50 000 PRZYKŁAD 2 Ewidencja materiałów według cen nabycia Jednostka zakupiła materiały z przeznaczeniem do zużycia w procesie produkcji. Faktura wystawiona za zakupione materiały obejmowała także koszty transportu. Łączna wartość faktury opiewała na kwotę brutto w wysokości 67 650 zł, w tym: - wartość netto materiału: 40 000 zł, - usługa transportu: 15 000 zł, - VAT naliczony podlegający odliczeniu: 12 650 zł. Jednostka prowadzi ewidencję: ● materiałów - według ceny nabycia, ● kosztów - na kontach zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura dokumentująca zakup materiałów: Wn " Rozliczenie zakupu" 55 000 Wn "VAT naliczony" 12 650 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 67 650 2. Przyjęcie materiałów do magazynu według ceny nabycia (dokumentem Pz) Wn "Materiały" 55 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 55 000 Kryteriami wyceny materiałów według przyjętego sposobu wyceny przychodu i rozchodu materiałów są ● zmienne ceny ewidencyjne (ceny zakupu lub ceny nabycia), ● stałe ceny ewidencyjne. Przy systemie zmiennych cen ewidencyjnych przychody materiałów należy wyceniać według rzeczywistych cen zakup lub nabycia wykazanych na fakturach wystawionych przez dostawców. Wyceny tej dokonuje się przy zakupach dokonywanych od różnych dostawców, w różnym czasie i po różnych cenach. Natomiast przy systemie stałych cen ewidencyjnych przychody i rozchody materiałów ewidencjonowane są według cen nie zmieniających się w ciągu dłuższego czasu. Dlatego w celu uzyskania rzeczywistej wartości rozchodu materiałów niezbędne jest: ● obliczenie wskaźnika narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych, ● obliczenie kwoty narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych przypadające na poszczególne kierunki rozchodów materiałów i zapas końcowy. Tabela 1. Przykładowe tytuły powstania odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów Lp. Odchylenia dotyczące zapasu materiałów Odchylenia korygujące wartość ewidencyjną materiałów rozchodowanych z magazynu do poziomu cen zakupu lub nabycia 1. Od zakupionych materiałów przyjętych do magazynu Od materiałów sprzedanych 2. Od materiałów przyjętych z przerobu Od materiałów zużytych do produkcji wyrobów lub przy świadczeniu usług, lub zużytych na potrzeby jednostki 3. Od materiałów objętych obniżką cen Od materiałów zużytych lub wydanych nieodpłatnie na inne cele niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, np. wydanych jako darowizny 4. Od materiałów wydanych na potrzeby budowy lub ulepszenia środków trwałych Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów powstają w wyniku różnic między rzeczywistymi cenami zakupu lub nabycia a cenami przyjętymi do ewidencji zapasów materiałów. Odchylenia ta ewidencjonuje się na koncie "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów". Konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych" służy więc do ewidencji różnic: ● między rzeczywistymi cenami zakupu lub nabycia a cenami przyjętymi do ewidencji zapasów, ● wynikających z aktualizacji wyceny materiałów i towarów do poziomu cen sprzedaży netto niższych od stosowanych cen ewidencyjnych, wymaganej na dzień bilansowy, ● wynikających ze zmiany cen ewidencyjnych, ● spowodowanych trwałą utratą wartości materiałów i towarów. Jeśli konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych" wykazuje saldo: ● debetowe - oznacza to, że do ewidencji zapasów w momencie ich przyjęcia przyjęto ceny niższe od rzeczywistej ceny zakupu lub nabycia, ● kredytowe - oznacza to, że do ewidencji zapasów w momencie ich przyjęcia przyjęto ceny wyższe od rzeczywistej ceny zakupu lub nabycia. Odchylenia powinny być rozliczane w określonych okresach uzależnionych od wahań stanów zapasów materiałów oraz wielkości odchyleń od ich cen ewidencyjnych. Schemat 2. Sposoby rozliczania odchyleń od cen ewidencyjnych zapasów materiałów Wskaźnik odchyleń przeciętnych (Wo), za pomocą którego rozlicza się proporcjonalnie odchylenia od cen ewidencyjnych na część przypadającą na zapas i rozchód materiałów i towarów, należy obliczać według poniższego wzoru (znaki literowe nadane przez autora): Wo = (O × 100) : (Z + R) gdzie: Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych, O - odchylenia od cen ewidencyjnych - za dany okres sprawozdawczy oraz podlegający rozliczeniu stanem tych odchyleń na początek tego okresu sprawozdawczego, Z - ustalona na koniec okresu sprawozdawczego wartość zapasów w cenach ewidencyjnych, R - rozchód zapasów za okres sprawozdawczy ustalony w cenach ewidencyjnych lub Wo = (Opo + Obo) × 100 : (Zpo + Zbo) gdzie: Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych, Opo - odchylenia od cen ewidencyjnych początkowego okresu - na początek okresu sprawozdawczego, Obo - odchylenia od cen ewidencyjnych bieżącego okresu - dotyczące zakupu w bieżącym okresie, Zpo - wartość zapasów w cenach ewidencyjnych - ustalona na początek okresu sprawozdawczego, Zbo - wartość zapasów w cenach ewidencyjnych - dotycząca zapasu zakupionego w bieżącym okresie. Za pomocą wskaźnika odchyleń przeciętnych (Wo) oblicza się: ● odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów (Oce): Oce = (R × Wo) : 100 gdzie: Oce - odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów, R - rozchód zapasów za okres sprawozdawczy ustalony w cenach ewidencyjnych, Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych. ● odchylenia od cen ewidencyjnych, przypadające na zapasy towarów lub materiałów (Oz): Oz = (Z × Wo) : 100 lub Oz = (O - Oce) gdzie: Oz - odchylenia od cen ewidencyjnych, przypadające na zapasy towarów lub materiałów Z - ustalona na koniec okresu sprawozdawczego wartość zapasów w cenach ewidencyjnych, Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych. Oce - odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów. Najpóźniej na koniec każdego roku obrotowego odchylenia od cen ewidencyjnych powinny zostać zweryfikowane. Na saldzie powinny pozostać tylko odchylenia stanowiące rzeczywiste różnice między ceną ewidencyjną a rzeczywistą ceną zakupu (nabycia) materiałów lub towarów pozostających w zapasie. PRZYKŁAD 3 Jednostka "LUX" posiada w swoich księgach następujące salda: Tabela 2. Salda w księgach jednostki "LUX" Rodzaj salda Wartość Zapas początkowy materiałów (Sp.) - Zpo 200 000 zł Zapas materiałów zakupiony w bieżącym miesiącu - Zbo 180 000 zł Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn) przypadające na zapas początkowy (Sp.) - Opo 2 200 zł Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn) dotyczące zakupu w bieżącym miesiącu - Obo 5 400 zł Rozchód materiałów bezpośrednich w bieżącym miesiącu - R 120 000 zł Ustalenia: 1. Wskaźnik narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów: Wo = (2200 zł + 5400 zł) : (200 000 zł + 180 000) × 100 = 2% 2. Narzut odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów przypadający na: - rozchód materiałów: Oce = 120 000 zł × 2% = 2400 zł - zapas końcowy materiałów: Oz = (200 000 zł + 180 000 zł - 120 000 zł) × 2% = 260 000 zł × 2% = 5200 zł Ewidencja księgowa (w bieżącym miesiącu): 1. Przyjęcie do magazynu materiałów: Wn "Materiały" 180 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 180 000 2. Zaewidencjonowanie odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów: Wn "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" 5 400 Ma "Rozliczenie zakupu" 5 400 3. Rozchód materiałów z magazynu do zużycia: Wn "Zużycie materiałów" 120 000 Ma "Materiały" 120 000 4. Przeniesienie kosztów na konto zespołu 5 - dotyczące działalności podstawowej (dot. Wn "Koszty działalności podstawowej" 120 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 120 000 5. Proporcjonalne przeksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych dotyczących rozchodu materiałów: Wn "Zużycie materiałów" 2 400 Ma "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" 2 400 6. Przeniesienie odchyleń od cen ewidencyjnych na konto zespołu 5 - dotyczące działalności podstawowej (dot. poz. 5): Wn "Koszty działalności podstawowej" 2 400 Ma "Rozliczenie kosztów" 2 400 Na koniec okresu sprawozdawczego ustalono: 1. Saldo materiałów, tj.: (200 000 zł + 180 000 zł - 120 000 zł) = 260 000 zł; 2. Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn), tj.: (2200 zł + 5400 zł - 2400 zł) = 5200 zł; 3. Rzeczywistą wartość zapasów materiałów, tj.: (260 000 zł + 5200 zł) = 265 200 zł. Ewidencja materiałów Zakup materiałów ewidencjonowany jest na koncie "Materiały". Ewidencja ta może być prowadzona metodą: ● ilościowo-wartościową, ● ilościową, ● wartościową, ● bezpośredniego odpisywania wartości materiałów w koszty na dzień ich zakupu. Schemat 3. Metody prowadzenia ksiąg pomocniczych dla rzeczowych składników aktywów obrotowych Tabela 3. Charakterystyka metod prowadzenia ksiąg pomocniczych dla rzeczowych składników aktywów obrotowych Rodzaj ewidencji Charakterystyka Ewidencja ilościowo-wartościowa Ujmuje się w niej obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych dla każdego składnika. Ewidencja ilościowa obrotów i stanów Prowadzona jest wyłącznie w jednostkach naturalnych dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych grup. Wartość stanu należy wyceniać przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za który następują rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywistych. Ewidencja wartościowa obrotów i stanów Objęte nią są materiały oraz opakowania. Ewidencja ta prowadzona jest przez punkty obrotu detalicznego lub miejsca składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu. Odpisywanie w koszty wartości materiałów na dzień ich zakupu Połączone jest ono z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy. Ewidencja zakupu i rozchodu materiałów składowanych w magazynie Jeśli jednostka podejmie decyzję, że materiały objęte są ewidencją księgową podczas składowania w magazynie, to wartość tych materiałów na dzień ich zakupu ujmuje na koncie "Materiały" (na podstawie dokumentu od dostawcy). Dopiero w momencie rozchodu tych materiałów odnosi ich wartość w koszty. Do ewidencji procesu zakupu można wykorzystać konto "Rozliczenie zakupu". Jednostki nie mają ustawowego obowiązku stosowania tego konta. Samodzielnie decydują o jego prowadzeniu. Jednak podejmując decyzję o wprowadzeniu konta "Rozliczenie zakupu", w zakładowym planie kont powinien znaleźć się odpowiedni zapis określający do jakich transakcji będzie ono używane. W praktyce przyjęło się, że konto "Rozliczenie zakupu" można stosować do księgowania zakupu zarówno materiałów, jak i towarów, ale także do rozliczania zakupionych środków trwałych bądź usług. Prowadzenie konta dotyczącego rozliczania zakupu materiałów pozwala na ustalenie: ● zgodności ilościowej i jakościowej zafakturowanych materiałów i towarów w stosunku do ilości i jakości stwierdzonej przy dostawie, ● poprawności naliczania cen, marż i upustów, ● kwot naliczonego podatku VAT, ● kwot wynikających z cła i podatku akcyzowego, ● kosztów zakupu, ● ewentualnych niedoborów lub nadwyżek, ● stanu materiałów lub towarów w drodze - gdy jest faktura od dostawcy, a nie nastąpiło przyjęcie do magazynu, ● stanu dostaw niefakturowanych - gdy było przyjęcie do magazynu, a nie ma faktury, ● różnicy między rzeczywistą ceną zakupu a stałą ceną ewidencyjną. Możliwe są dwa warianty zastosowania konta "Rozliczenie zakupu": 1) księgowanie na tym koncie wszystkich operacji zakupu materiałów (lub towarów), 2) księgowanie na tym koncie tylko tych operacji zakupu materiałów (lub towarów), w których stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi z faktur od dostawców a dowodami przyjęcia dostawy (Pz), a także dostaw niefakturowanych oraz dostaw w drodze. Zazwyczaj zakup materiałów (także towarów) księgowany jest w następujących operacjach gospodarczych: ● zakup na podstawie faktury VAT, ● dostawa i przyjęcie do magazynu na podstawie dokumentu Pz. Po zakończeniu okresu sprawozdawczego na koncie "Rozliczenie zakupu" należy ustalić następujące wielkości: ● materiały/towary w drodze - saldo Wn konta "Rozliczenie zakupu" oznacza, że do końca okresu sprawozdawczego nie otrzymano dostawy materiałów lub towarów (nie było przyjęcia do magazyn). Wartość tego salda wykazujemy w aktywach bilansu, ● dostawy niefakturowane - saldo Ma konta "Rozliczenie zakupu" oznacza, że do końca okresu sprawozdawczego jednostka nie otrzymała faktury od dostawcy za przyjęte do magazynu towary lub materiały. Wartość tego salda wykazujemy w pasywach bilansu jako zobowiązanie. W jednostkach, które rozliczają koszty na kontach zespołu 4 i 5 zakup i przekazanie materiałów do zużycia ewidencjonuje się następująco: 1. Zakup materiałów na podstawie faktury VAT: Wn "Rozliczenie zakupu", Wn "VAT naliczony", Ma "Rozrachunki z dostawcami". 2. Przyjęcie materiałów do magazynu (na podstawie Pz): Wn "Materiały", Ma "Rozliczenie zakupu". 3. Wydanie materiałów z magazynu (na podstawie Rw): Wn "Zużycie materiałów", Ma "Materiały". 4. Przeniesienie wartości materiałów na konto zespołu 5: Wn "Koszty działalności podstawowej", Ma "Rozliczenie kosztów". Jak wcześniej wspomniano bieżąca ewidencja zakupu materiałów może być oparta na: ● rzeczywistych cenach zakupu (nabycia), ● stałych cenach ewidencyjnych (art. 34 ust. 2 uor). Jeśli jednostka prowadzi ewidencję przychodu materiałów w stałych cenach ewidencyjnych, to ewidencja ich rozchodu też jest prowadzona na poziomie stałych cen ewidencyjnych. Przyjmując za ceny ewidencyjne materiałów stałe ceny ewidencyjne różniące się od rzeczywistych cen nabycia (zakupu), należy równocześnie wskazać sposób ewidencji i rozliczenia odchyleń od cen ewidencyjnych zapasów. Natomiast w przypadku gdy materiały są wyceniane według cen rzeczywistych (nabycia lub zakupu), do ewidencji rozchodu również należy przyjąć te ceny. Wówczas rozchód materiałów wycenia się według jednej z poniższych metod określonych w ustawy o rachunkowości, tj.: ● według cen przeciętnych, tj. ustalonych w wysokości średniej ważonej cen (kosztów) danego składnika aktywów, ● przyjmując, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników aktywów, które jednostka najwcześniej nabyła (wytworzyła) - tzw. metoda FIFO, ● przyjmując, że rozchód składników aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników, które jednostka najpóźniej nabyła (wytworzyła) - tzw. metoda LIFO, ● w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników aktywów, które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub wytworzenia. UWAGA Zasada wyceny materiałów musi być opisana w polityce rachunkowości i konsekwentnie stosowana. PRZYKŁAD 4 Jednostka "ESKA" zakupiła 200 szt. materiałów podstawowych do produkcji wyrobów w cenie 40 zł/szt., co udokumentowane zostało fakturą zawierającą następujące dane: a) wartość netto: 8000 zł, b) podatek VAT: 1840 zł, c) wartość brutto: 9840 zł. W danym okresie do produkcji wydano 160 szt. materiałów o wartości 6400 zł. Jednostka prowadzi ewidencję materiałów według cen zakupu. Do ewidencji kosztów działalności operacyjnej jednostka stosuje konta zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura VAT dokumentująca zakup materiałów podstawowych: Wn "Rozliczenie zakupu" 8 000 Wn "VAT naliczony" 1 840 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 9 840 2. Pz - przyjęcie materiałów do magazynu: (200 szt. × 40 zł/szt.) = 8000 zł Wn "Materiały" 8 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 8 000 3. Rw - wydanie materiałów do produkcji: (160 szt. × 40 zł/szt.) = 6400 zł Wn "Zużycie materiałów" 6 400 Ma "Materiały" 6 400 4. Przeniesienie wartości materiałów na konto zespołu 5: Wn "Koszty działalności podstawowej" 6 400 Ma "Rozliczenie kosztów" 6 400 Ewidencja zakupu materiałów bezpośrednio odpisywanych w koszty Ustawa o rachunkowości (dalej: uor) dopuszcza możliwość odpisania w koszty wartości materiałów w momencie ich zakupu połączone z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy (jest to także uzależnione od sposobu obliczania wysokości zaliczek na podatek dochodowy). Z przepisów ustawy o rachunkowości nie wynika jednak, jak często należy dokonywać korekty kosztów o wartość stanu zapasów. Wiadomo tylko, że należy jej dokonać nie później niż na dzień bilansowy. Korekty kosztów o wartość stanu materiałów odpisanych w koszty w momencie zakupu mają też wpływ na wysokość zaliczki na podatek dochodowy. UWAGA Zapas materiałów odpisywanych bezpośrednio w koszty nie jest objęty ewidencją bilansową w księgach rachunkowych. Dopiero najpóźniej na dzień bilansowy następuje wycena zapasów materiałów i odpowiednia korekta kosztów. Wynika to z art. 17 ust. 2 pkt 4 uro, zgodnie z którym kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę, może podjąć decyzję o odpisywaniu w koszty: ● wartości materiałów i towarów - na dzień ich zakupu, ● produktów gotowych - w momencie ich wytworzenia, - połączonym z ustalaniem stanu tych składników aktywów i ich wyceną oraz korektą kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy. Oznacza to, że dla celów bilansowych wystarczające jest, aby dokonywać korekty kosztów o wartość niesprzedanych i niezużytych składników aktywów obrotowych raz na koniec roku obrotowego. Mimo braku zapisów ustawowych, w celu prawidłowego ustalenia wyniku finansowego jednostka powinna jednak dokonywać korekty kosztów o stan zapasów na koniec każdego okresu sprawozdawczego (np. miesiąca bądź kwartału). W księgach rachunkowych operacje związane z zakupem materiałów i odpisywaniem ich wartości w koszty w momencie zakupu oraz korektę kosztów na dzień bilansowy ujmuje się w następujący sposób: 1. Zakup materiałów na podstawie faktury VAT: Wn "Koszty według rodzajów" w analityce "Zużycie materiałów", Wn "VAT naliczony", Ma "Rozrachunki z dostawcami", równolegle Wn "Koszty działalności podstawowej", Ma "Rozliczenie kosztów". 2. Korekta kosztów o wartość pozostałych materiałów, nie później niż na dzień bilansowy lub co najmniej zgodnie z częstotliwością obliczania zaliczek na podatek dochodowy Wn "Materiały", Ma "Koszty według rodzajów" w analityce "Zużycie materiałów", równolegle Wn "Rozliczenie kosztów", Ma "Koszty działalności podstawowej". Na początku następnego okresu sprawozdawczego lub bezpośrednio przed ustaleniem nowego stanu (towarów czy materiałów) oraz jego wyceny należy dokonać odwrócenia dokonanej na koniec poprzedniego okresu korekty kosztów i wartości materiałów. Można tę operację wykonać na początku następnego okresu sprawozdawczego poprzez ponowne zarachowanie w koszty wartości materiałów z odwrotnym zapisem. PRZYKŁAD 5 Jednostka "Max" ewidencjonuje wartość kupionych i wytworzonych składników aktywów obrotowych bezpośrednio w koszty. Do ewidencji kosztów stosuje zespoły kont 4 i 5. Za dziewięć miesięcy 2016 r. (od stycznia do września) jednostka zaewidencjonowała bezpośrednio w koszty materiały o wartości 1 000 000 zł. Stan magazynowy jednostki - na podstawie spisu z natury - przedstawia tabela 4. Tabela 4. Stan magazynu Lp. Rodzaj zapasu Stan na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego (31 sierpnia 2016 r.) Stan na koniec bieżącego okresu sprawozdawczego (30 września 2016 r.) 1. Materiały 200 000 160 000 Razem 200 000 160 000 Jednostka przyjęła, że rozliczenie w ciężar kosztów wartości ustalonej na koniec poprzedniego okresu następuje na początku następnego okresu sprawozdawczego. Ewidencja księgowa: I) w bieżącym okresie sprawozdawczym 1. Zakup materiałów - odpisanie w koszty wartości materiałów w dniu ich zakupu: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 1 000 000 Wn "VAT naliczony" 230 000 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 1 230 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 1 000 000 zł Ma "Rozliczenie kosztów" 1 000 000 zł Korekta kosztów o wartość stanu zapasów dokonywane na koniec okresu sprawozdawczego: 2. Wartość materiałów nieprzekazanych do zużycia - rozliczenie na 1 września 2016 r. według stanu zapasów na 31 sierpnia 2016 r.: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 200 000 Ma "Materiały" 200 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 200 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 200 000 3. Wartość materiałów nieprzekazanych do zużycia - stan na 30 września 2016 r.: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Materiały" 160 000 Ma "Zużycie materiałów" 160 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn "Rozliczenie kosztów" 160 000 Ma Konta zespołu 5 160 000 II) w kolejnym okresie sprawozdawczym 4. Odwrócenie (w kolejnym okresie sprawozdawczym) korekty kosztów o wartość stanu zapasów dokonywanego na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 160 000 Ma "Materiały" 160 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 160 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 160 000 W bieżącym okresie sprawozdawczym W kolejnym okresie sprawozdawczym Jak wynika z art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnicy zobowiązani są wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy: ● za okresy miesięczne - w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni - w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące, ● za okresy kwartalne - w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który zaliczka jest wpłacana - w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie kwartały, ● w formie uproszczonej - w termie do 20 dnia każdego miesiąca, w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Jeżeli w tym zeznaniu podatnicy nie wykazali podatku należnego, mogą wpłacać zaliczki miesięczne w wysokości 1/12 podatku należnego wynikającego z zeznania złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata. Jeśli również w tym roku podatnicy nie wykazali podatku należnego, to nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie. Dla celów bilansowych wystarczające jest, aby przeprowadzanie spisu z natury zapasów odbywało się na dzień bilansowy, bez konieczności dokonywania ich inwentaryzacji w trakcie roku obrotowego. Jednak w świetle aktualnego stanowiska organów podatkowych podatnik, który dla celów bilansowych zaliczył wydatki na zakup materiałów (towarów) w koszty na dzień ich zakupu, powinien dokonywać inwentaryzacji zapasów tych materiałów (także towarów) na koniec każdego okresu sprawozdawczego (miesiąca lub kwartału). Podatnik powinien również skorygować wielkość kosztów o rzeczywisty stan zapasów w każdym okresie rozliczeniowym, za który ustala dochód i oblicza zaliczkę na podatek dochodowy. Kwestia ta była przedmiotem interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 marca 2013 r. (ILPB3/423-510/12-4/EK): Generalną zasadą (...) jest ujęcie w rachunku podatkowym kosztu bezpośrednio związanego z przychodem w roku jego związania z odpowiadającym mu przychodem, chyba że koszt bezpośredni został poniesiony po dniu sporządzenia sprawozdania finansowego po zakończonym roku podatkowym (nie późniejszym jednak niż termin określony do złożenia zeznania podatkowego) - w takim przypadku jest on potrącalny w roku podatkowym następującym po roku, którego dotyczy. W przypadku prowadzenia ewidencji uproszczonej na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości i sporządzania inwentaryzacji materiałów i towarów tylko na dzień bilansowy, wydatki na ich nabycie są w trakcie roku zaliczane w całości do kosztów w dacie zakupu. Takie ujmowanie kosztów jest jednak niezgodne z przepisem art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z którego wynika, że warunkiem koniecznym dla potrącenia kosztów bezpośrednich jest wystąpienie przychodu. (...) Wobec powyższego, w celu prawidłowego rozliczenia się z tytułu podatku dochodowego, podatnicy prowadzący uproszczone ewidencje na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości powinni sporządzać inwentaryzację materiałów, towarów i wyrobów gotowych na koniec każdego okresu sprawozdawczego, za który następuje rozliczenie z budżetem z tytułu podatku dochodowego (miesiąca bądź kwartału, jeśli wpłaca zaliczki kwartalnie). (...) stanowisko Spółki, zgodnie z którym sporządzanie spisu z natury raz w roku i korygowanie kosztów o wartość niezużytych materiałów/towarów na koniec roku podatkowego (kalendarzowego) jest wystarczające dla prawidłowego ustalania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, należy uznać za nieprawidłowe. Przyjęcie stanowiska Spółki oznaczałoby bowiem, że w ciągu roku można by zaliczać do kosztów uzyskania przychodów także ...
Od 1 lutego weszły w życie istotne zmiany w ustawie o podatku akcyzowym, w szczególności związane z rejestracją dla celów akcyzy. Zgodnie z nimi, w określonych przypadkach obowiązkowi rejestracji dla celów akcyzy podlegają również podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej, czyli np. JST.
Współczesne systemy prawno-gospodarcze charakteryzują się autonomią prawa bilansowego i prawa podatkowego. W Polsce podstawowym źródłem prawa bilansowego, będącego ogółem norm prawnych regulujących podstawowe zasady prowadzenia rachunkowości przez jednostki gospodarcze, jest ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: uor). Zadaniem rachunkowości jest dostarczanie wiarygodnych informacji różnym odbiorcom zewnętrznym i wewnętrznym poprzez wierne i rzetelne opisywanie rzeczywistości gospodarczej, w tym również opisywanie podatkowych skutków zaistniałych zdarzeń. Tym samym, system rachunkowości jest podstawowym systemem informacyjnym pozwalającym w szerokim zakresie zaspokajać wymagania podatkowe. Fakt ten został podkreślony w przepisach prawa, gdyż – zgodnie z zapisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa – księgi rachunkowe zostały uznane za księgi podatkowe. W konsekwencji uznaje się, że księgi rachunkowe powinny być prowadzone również dla celów podatkowych, czyli w celu terminowego i prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego w wysokości przewidzianej przez przepisy prawa podatkowego. Zasada ta ma swoje odzwierciedlenie również w prawie bilansowym, gdyż ustawa o rachunkowości zobowiązuje jednostki gospodarcze do prowadzenia ksiąg rachunkowych rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i na bieżąco, w sposób umożliwiający terminowe sporządzenie deklaracji podatkowych (art. 24 uor). W konsekwencji, księgi te muszą sprostać zarówno wymaganiom stawianym przez prawo bilansowe, jak i prawo podatkowe. Informacje dla firmy i dla organów Ujmowane w księgach rachunkowych informacje dotyczące rozliczeń podatkowych muszą być dostępne zarówno dla jednostki prowadzącej te księgi, jak i dla organów skarbowych kontrolujących prawidłowość rozliczeń podatkowych. Jednostki gospodarcze zmuszone są tym samym do prowadzenia dodatkowej, rozbudowanej ewidencji szczegółowej, która uwzględniałaby potrzeby informacyjne organów skarbowych. Taka ewidencja może być prowadzona wraz z księgami rachunkowymi (stanowiąc ich integralną część, jak np. rejestry prowadzone dla podatku od towarów i usług), bądź samoistnie, niezależnie od zapisów księgowych (np. ewidencja przebiegu pojazdu). Poprzez plan kont i kartoteki Najczęściej spotykaną formą przystosowania ksiąg rachunkowych do potrzeb podatkowych jest rozbudowa planu kont księgi głównej i kont ksiąg pomocniczych oraz prowadzenie odrębnych kartotek uszczegóławiających informacje podatkowe (np. rejestry tworzone dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług). Należy przy tym pamiętać, że zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych (w tym sposób powiązania księgi głównej z księgami pomocniczymi) powinny być ujęte w dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości. Oznacza to, że w systemach informatycznych rachunkowości należy zaprojektować bazy danych, służące nie tylko do sporządzania okresowej obligatoryjnej sprawozdawczości finansowej, ale także do określania obciążeń podatkowych i w konsekwencji rozrachunków publicznoprawnych. Alokacja podatku Charakterystyczną cechą podatku od towarów i usług jest obciążenie nim wartości dodanej, czyli przyrostu wartości w każdej fazie produkcji i wymiany. Podatek ten jest pobierany w każdej fazie cyklu wytwórczego danego towaru lub usługi, a jego wartość jest wliczana do ceny sprzedaży. Co do zasady, faktyczny ciężar tego podatku ponosi kupujący i z tego względu VAT zaliczany jest do podatków pośrednich. Podatek od towarów i usług w modelowej (podstawowej) formie jest tzw. podatkiem rozrachunkowym, czyli przenoszony jest do następnej fazy cyklu wytwórczego danego towaru lub usługi. Przy klasycznej transakcji sprzedaży podatek ten stanowi z jednej strony zobowiązanie z tytułu podatku należnego, z drugiej zaś należność od odbiorcy towaru lub usługi. Z kolei zakup towaru lub usługi, obciążony VAT, jest zobowiązaniem wobec dostawcy oraz zmniejszeniem zobowiązania publicznoprawnego z tytułu VAT. Modelowe rozliczenie bywa zakłócone Jednak w praktyce ustawodawca wprowadził wiele uregulowań zaburzających modelowe rozliczenie VAT. W przypadku braku prawa do odliczenia podatku naliczonego jego wartość może zostać zaliczona na poczet ceny zakupu składnika aktywów (i następnie pośrednio obciążać koszty działalności) lub bezpośrednio obciążać koszty działalności. W pewnych szczególnych sytuacjach VAT może także zwiększyć przychody jednostki gospodarczej (w sytuacji wykorzystywania towarów i usług do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje – korekta in plus podatku naliczonego zwiększa pozostałe przychody operacyjne). Niezależnie jednak od ujęcia VAT w księgach rachunkowych należy stwierdzić, że nie jest on podatkiem z założenia obciążającym koszty działalności podatnika (jak np. podatek od nieruchomości czy podatek od środków transportu) ani podatkiem zależnym od rezultatu i wyników działalności podatnika (taką funkcję pełni podatek dochodowy). Jak księgować Z uwagi na szeroką gamę czynności opodatkowanych VAT oraz ich różnorodną treść ekonomiczną istnieje potrzeba szczegółowego ujęcia w księgach rachunkowych operacji gospodarczych obciążonych tym podatkiem. Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie narzucają określonej formy i sposobu prowadzenia ewidencji, pozostawiając podatnikom pełną dowolność w tym zakresie. Ewidencja ta musi jednak uwzględniać różne niuanse, wynikające z ustawy o VAT, które w praktyce sprowadzają się do dwustopniowej ewidencji: w księdze głównej oraz w księgach pomocniczych. Prawidłowe ujęcie w księgach rachunkowych i wykazanie w sprawozdaniu finansowym kwot podatku od towarów i usług wymaga wprowadzenia do wykazu kont księgi głównej (planu kont) co najmniej następujących kont: - „VAT należny", - „VAT naliczony", - „Korekty VAT naliczonego", - „Rozrachunki publicznoprawne z tytułu VAT". Uszczegółowienie ewidencji w ramach księgi głównej zależy od zastosowanej polityki rachunkowości, na którą składa się wiele czynników. Przedstawiony wykaz kont księgi głównej stanowi niezbędne minimum, pozwalające na prawidłowe rozliczenie VAT oraz sporządzenie sprawozdania finansowego. Na koncie „VAT należny" należy ujmować kwoty stanowiące zobowiązanie z tytułu wykonania czynności opodatkowanych VAT. Każda kwota podatku zaksięgowana na tym koncie powinna zostać równocześnie wprowadzona do rejestru VAT tego okresu sprawozdawczego, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym. Podobnie funkcjonuje konto „VAT naliczony", z tym że służy ono do ujmowania kwot podatku naliczonego podlegającego odliczeniu od podatku należnego. Każda operacja zaksięgowana na tym koncie jest równocześnie ujęta w odpowiednim rejestrze VAT z uwzględnieniem okresu sprawozdawczego, w którym podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Na koniec okresu sprawozdawczego wymienione konta mogą wykazywać salda końcowe, które oznaczają fakt ujęcia w księgach rachunkowych zgodnie z zasadą memoriałową operacji gospodarczych, które dla celów VAT są rozliczane w innych okresach sprawozdawczych. Opcjonalnie można prowadzić ewidencję takich zdarzeń na kontach „VAT należny do rozliczenia" oraz „VAT naliczony do rozliczenia". Z kolei prowadzenie konta „Korekty VAT naliczonego" jest niezbędne u podatników wykonujących czynności opodatkowane VAT oraz zwolnione od tego podatku. Na koncie tym należy księgować kwoty podatku naliczonego obliczone na podstawie faktycznego stosunku sprzedaży opodatkowanej do sprzedaży ogółem ustalonej za poprzedni rok podatkowy. Konto „Rozrachunki publicznoprawne z tytułu VAT" służy do okresowego rozliczenia łącznej kwoty VAT należnego, stanowiącego zobowiązanie za dany okres, oraz łącznej kwoty VAT naliczonego, podlegającego odliczeniu w danym okresie. Kwoty podatku ujęte na tym koncie na koniec każdego okresu sprawozdawczego powinny być zgodne z kwotami ujętymi w deklaracji podatkowej sporządzonej za ten okres. Pomocnicza, szczegółowa... Jak wcześniej wspomniano, poza ujmowaniem zdarzeń na kontach księgi głównej należy równocześnie prowadzić szczegółową ewidencję pomocniczą, stanowiącą podstawę do prawidłowego rozliczenia tego podatku. Ewidencja podatkowa, prowadzona przez podatników VAT czynnych zobowiązanych do stosowania przepisów ustawy o rachunkowości, stanowi element ksiąg rachunkowych określany jako konta ksiąg pomocniczych (por. art. 17 ust. 1 uor). Ustawa o rachunkowości obliguje do prowadzenia kont ksiąg pomocniczych dla operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do celów podatkowych) oraz operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny składników aktywów i do celów podatkowych). Oznacza to, że prowadzone przez jednostkę rejestry VAT stanowią właśnie księgi pomocnicze, będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów ujmowanych na kontach księgi głównej. ...np. w formie rejestrów W praktyce gospodarczej pomocnicza ewidencja podatkowa jest prowadzona najczęściej w formie rejestrów VAT. Zakres danych w nich ujawnianych powinien umożliwiać dokonanie okresowego rozliczenia tego podatku (poprzez sporządzenie deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz informacji podsumowującej) oraz równocześnie zaspokajać zapotrzebowanie informacyjne organów skarbowych zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług oraz informacjami podatkowymi przesyłanymi w postaci pliku JPK-VAT >patrz ramka. Nie ma jednego wzoru Jak wcześniej zasygnalizowano, nie ma ustalonego obowiązkowego wzoru ewidencji na potrzeby rozliczania VAT. Rodzaje prowadzonych rejestrów VAT oraz ich szczegółowość zależą przede wszystkim od wymogów ustawowych, wzorów deklaracji podatkowych, potrzeb informacyjnych organów skarbowych oraz od specyfiki i różnorodności prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Minimalny zakres rejestrów VAT obejmuje rejestr sprzedaży oraz rejestr zakupu towarów i usług. Przykład W przypadku realizacji transakcji transgranicznych konieczne jest prowadzenie rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, eksportu i importu towarów, jak również rejestrów świadczonych i nabywanych usług transgranicznych. Oczywiście w zależności od potrzeb i specyfiki rozliczeń VAT, a także w celu zwiększenia przejrzystości można prowadzić kilka rejestrów dla danej grupy czynności lub rozbudować je w zależności od potrzeb, np. rejestr zakupu można podzielić na osobne rejestry: zakupów towarów i usług zaliczonych do środków trwałych i zakupów pozostałych. Dane ujmowane w rejestrach VAT muszą odpowiadać okresom rozliczeniowym, jakie obowiązują danego podatnika (miesięczne lub kwartalne) oraz powinny umożliwiać zarówno identyfikację kontrahentów (dostawców i odbiorców), jak i zawierać dane liczbowe niezbędne do prawidłowego rozliczenia VAT ( podstawę opodatkowania, stawkę podatku i kwotę podatku). Jakie dane są niezbędne Ewidencja prowadzona na potrzeby VAT powinna zawierać w szczególności dane niezbędne do określenia: - przedmiotu i podstawy opodatkowania, - wysokości kwoty podatku należnego, - korekt podatku należnego, - kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego, - korekt podatku naliczonego, - kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, - inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, - nazwy usługi, wartości usługi bez podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze – w przypadku podatników świadczących usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, - inne dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji, informacji podsumowującej oraz rozliczenia podatku. CV Katarzyna Zasiewska jest doktorem nauk ekonomicznych, wieloletnim wykładowcą w Katedrze Rachunkowości w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, członkiem i wykładowcą Stowarzyszenia Księgowych w Polsce oraz członkiem Komisji Egzaminacyjnej i Okręgowego Sądu Koleżeńskiego Oddziału Okręgowego SKwP w Warszawie.
Rejestr VAT prowadzi się dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług, powinien zatem umożliwić prawidłowe sporządzenie deklaracji VAT. W związku z powyższym podatnicy, którzy dokonują sprzedaży opodatkowanej, by móc odliczyć VAT naliczony, powinni w ewidencji tej ujmować wszystkie faktury zakupowe, które uprawniają ich do
Niektórzy przedsiębiorcy na początku prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonują rejestracji dla celów podatku VAT. Jednak czasami może zdarzyć się sytuacja kiedy podatnik będzie musiał dokonać zgłoszenia. Czy można zarejestrować się do VAT w trakcie miesiąca? Na skróty Działalność gospodarcza, a ustawa o VATRejestracja do VATZgłoszenie rejestracyjne do VAT – weryfikacjaRejestracja do VAT w trakcie miesiąca Działalność gospodarcza, a ustawa o VAT Definicję działalności gospodarczej można znaleźć w ustawie o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mówi ustawy bez względu na cel i rezultat działalności. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje działalność producentów, handlowców lub usługodawców również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników i osoby wykonujące wolne zawody. W szczególności chodzi o czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. PRZYKŁAD 1Osoba fizyczna w ramach dziedziczenia stała się właścicielem 4 lokali handlowych. Postanowiła, że je wynajmie, ponieważ nie ma zamiaru kontynuować działalności gospodarczej, która była w nich prowadzona. Czy prywatny wynajem lokali może zostać uznany za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT?Odpowiedź:W tym wypadku nie ma znaczenia status osoby wynajmującej żeby dana czynność została uznana za działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT najem lokalu jest tą czynnością, która powoduje, że osoba fizyczna wykonuje działalność gospodarczą. Podobne zdanie zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 września 2018 roku, sygn. akt I FSK 1326/16 wskazał, że nie jest ważny status bycia podatnikiem VAT, ani cel i wynik prowadzonej działalności. PRZYKŁAD 2Podatnik ma zamiar otworzyć działalność gospodarczą. Chce uczyć osoby wykluczone zawodowo. Głównym jego celem jest poprawa wizerunku. Podatnik nie jest nastawiony na zysk. Odpowiedź:Działalność podatnika nie jest nastawiona na zysk, ale wykonuje on działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. PRZYKŁAD 3Osoba fizyczna kupiła mieszkanie celem wynajęcia go. Mieszkaniem zainteresowała się firma, która wynajęła je na cel mieszkaniowy dla prezesa. Umowa najmu została podpisana na 5 lat. Czy w tym przypadku osoba fizyczna wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT?Odpowiedź:W świetle ustawy o VAT najem uznawany jest za działalność gospodarczą. W opisanym przypadku podatnik będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT, ponieważ wynajmuje nieruchomość na cele mieszkaniowe. Podmioty wymienione w art. 15 ustawy o VAT, zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o VAT mają obowiązek przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 15 ustawy zarejestrować się do VAT, z zastrzeżeniem ust. 3 (podmioty zwolnione z VAT).W ust. 3 w/w przepisu ustawy zostało wskazane, że podmioty wymienione w art. 15, których sprzedaż zwolniona jest z podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub które wykonują wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 powinny złożyć zgłoszenie rejestracyjne. Oznacza to, że podatnicy zwolnieni z podatku VAT mają wybór czy chcą być podatnikami czynnymi, czy też nie. Zgłoszenie rejestracyjne składa się do naczelnika właściwego urzędu skarbowego na druku VAT-R. Rejestracja następuje z chwilą złożenia formularza rejestracyjnego. Od tej chwili dany podmiot otrzymuje status podatnika podatku od towarów i usług i ma prawo do dokonywania odliczeń podatku naliczonego od zakupów. Rejestracja do CEIDG nie oznacza automatycznej rejestracji do VAT. PRZYKŁAD 4 Podatnik założył działalność gospodarczą i zarejestrował firmę w CEIDG. Zajmuje się sprzedażą internetową. Czy chcąc zostać czynnym podatnikiem VAT, przedsiębiorca musi dokonać dodatkowo zgłoszenia do VAT?Odpowiedź:Tak, podatnik musi dokonać rejestracji do VAT na formularzu VAT-R. Sama rejestracja do CEIDG jest niewystraczająca. Zgłoszenie rejestracyjne do VAT – weryfikacja Naczelnik urzędu skarbowego zanim zarejestruje podmiot musi zweryfikować dane podatnika podane w zgłoszeniu rejestracyjnym. Dopiero po weryfikacji możliwa jest rejestracja przedsiębiorcy jako podatnika VAT czynnego. W niektórych okolicznościach naczelnik może nie zarejestrować podmiotu jako podatnika VAT. Taka sytuacja będzie miała miejsce jeżeli: dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą podmiot nie istnieje pomimo podjętych udokumentowanych prób, nie można skontaktować się z podmiotem lub jego pełnomocnikiem podmiot lub jego pełnomocnik nie stawiają się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego podane informacje świadczą, że podatnik może prowadzić działania, w których będzie wykorzystywał działalność banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 Ordynacji podatkowej lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów, które mają związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej sąd orzekł wobec danego podmiotu zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o odrębne przepisy. Rejestracja do VAT w trakcie miesiąca Kwestie związane z rejestracją podatnika VAT czynnego od pierwszego dnia miesiąca lub w trakcie miesiąca zostały uregulowane w art. 113 ust. 4 ustawy o VAT. Podatnicy, o których mówi art. 113 ust. 1 i 9 mają prawo zrezygnować ze zwolnienia określonego w wymienionych przepisach. Muszą o tym poinformować pisemnie naczelnika urzędu skarbowego jeszcze przed początkiem miesiąca. Natomiast podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności określonych w art. 5 ustawy o VAT w trakcie roku podatkowego mogą zrezygnować ze zwolnienia w momencie wykonania pierwszej czynności opodatkowanej, czyli przed dniem wykonania takiej czynności. PRZYKŁAD 5Podatnik w dniu 12 sierpnia rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Nie zrezygnował z bycia podatnikiem zwolnionym przed pierwszą dokonaną czynnością. Podatnik chce wziąć udział w przetargu i wygrać go. Do wykonania tej czynności musi być czynnym podatnikiem VAT. 20 września dokonał zgłoszenia na druku VAT-R. Od kiedy zostanie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny?Odpowiedź:Podatnik zostanie czynnym podatnikiem VAT z początkiem października, ponieważ nie dokonał rejestracji przed rozpoczęciem wykonywania czynności opodatkowanych. Kiedy podatnik utraci prawo do zwolnienia? Zgodnie z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT z podatku od towarów i usług zwolniona jest sprzedaż dokonywana przez podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego wykonującego czynności określone w art. 5 ustawy, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności kwoty określonej w ust. 1. W 2021 roku jest to 200 000 zł. Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę określoną w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę (art. 113 ust. 10 ustawy o VAT).Podatnik może utracić prawo do zwolnienia z VAT jeżeli przekroczy określony limit. Po zmianie statusu podatnika ze zwolnionego na czynny, przedsiębiorca, który dokonuje zakupów towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze wcześniejszych zakupów. Potwierdzeniem tego jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 roku, numer: IPTPP3/4512-113/15-4/BM o treści: w przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana. Data publikacji: 2021-09-10, autor: FakturaXL
Aby możliwe było odliczenie 100% VAT od wydatków eksploatacyjnych związanych z pojazdem, oprócz prowadzenia kilometrówki dla celów VAT, należy zgłosić pojazd do właściwego urzędu skarbowego oraz sporządzić regulamin użytkowania pojazdu. Więcej na ten temat w artykule: Deklaracja VAT 26 - zgłoszenie pojazdu do urzędu.
W systemie wfirma.pl, aby uwzględnić korektę podatku VAT naliczonego od pozostałych nabyć bezpośrednio w pliku JPK V7, należy przejść do zakładki: EWIDENCJE » REJESTR VAT ZAKUPÓW » DODAJ WPIS, gdzie po uzupełnieniu wymaganych danych i zaznaczeniu opcji BRAK KONTRAHENTA, w zakładce ZAAWANSOWANE należy zaznaczyć pola KOREKTA
Należy wskazać, że dla celów kwalifikacji na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych wydatków ponoszonych z tytułu nabycia towarów, które na moment składania niniejszego wniosku zostały już sprzedane (sytuacja opisana w literze "a" powyżej) wydatki z tytułu nabytych towarów były kwalifikowane do kategorii tzw. bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art
A zatem przedsiębiorca prowadzący działalność w mieszkaniu ma prawo odliczyć VAT. Jednak podobnie jak w przypadku kosztów nie będzie to pełna kwota podatku wynikająca z faktury. Ustawa o VAT nie wskazuje, jak ustalić wartość podatku podlegającą odliczeniu. Dlatego też przedsiębiorca może skorzystać tu ze współczynnika
Powinność ta obejmuje vatowców z wyjątkiem wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT (zwolnienie przedmiotowe) oraz podatników, u których sprzedaż zwolniona jest od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 (zwolnienie podmiotowe).
7BnC.